Grootschalige migratie kan nog tientallen jaren aanhouden

De grootschalige migratie van arme naar rijke landen zal nog tientallen jaren aanhouden. Dat concludeerden de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) vorige week. Volgens het rapport is de wereldbevolking aan een grote verandering onderhevig, en daarmee ook de wereldeconomie. De Wereldbank en het IMF betogen dat dit weliswaar uitdagingen met zich meebrengt, maar ook kan bijdragen aan ‘het beëindigen van extreme armoede en gedeelde welvaart als het juiste beleid gevoerd wordt’.

Meer dan 90 procent van de wereldwijde armoede is afkomstig uit lageinkomenslanden. De bevolking is in die landen relatief jong en zal aanzienlijk groeien. Tegelijkertijd vindt driekwart van de wereldwijde economische groei plaats in hogeinkomenslanden, waar veel minder kinderen worden geboren. De beroepsbevolking daalt en het aantal ouderen stijgt. Volgens de onderzoekers zal tegen 2030 de bevolking van de minst ontwikkelde landen die van de rijkere landen ingehaald hebben als gevolg van deze demografische verschillen. Mede daardoor zal de komende decennia de trend van grootschalige internationale migratie aanhouden, zowel door vluchtelingen als mensen uit arme landen die een beter leven zoeken.

De studie stelt bovendien dat de demografische mutaties een ‘nieuwe internationale bevolkingsorde’ inluiden. Door sterke bevolkingsgroei en -afname in de verschillende regio’s, toenemende vergrijzing, wereldwijde urbanisering en grote migratiestromen is de sociaaleconomische samenstelling aan grote verandering onderhevig. “Migratiestromen hebben voorts hun impact op politieke vertegenwoordiging en invloed en de internationale relaties”, schrijven de onderzoekers. Ze verbazen zich over de houding van de internationale politiek, die deze dynamiek grotendeels lijkt te negeren, behalve zodra zich een crisis aandient zoals bij de recente vluchtelingenstromen uit het Midden-Oosten.

De Wereldbank en het IMF hebben berekend dat de piek van het aandeel van de beroepsbevolking ten opzichte van de totale bevolking op 66 procent lag. Die piek ligt evenwel al achter ons en de daling is ingezet. De groei van de wereldbevolking – in de zestiger jaren nog 2 procent  – zal vermoedelijk afnemen tot 1 procent. Het aandeel ouderen zal aangroeien tot 16 procent in 2050, terwijl het aantal kinderen uit gaat komen op 2 miljard. “De richting en snelheid van deze wereldwijde transitie verschilt van land tot land en heeft verschillende gevolgen, afhankelijk van de vergrijzing en economische ontwikkeling van een land”, zo valt te lezen in het rapport. Volgens de onderzoekers kunnen landen in alle stadia van ontwikkeling de demografische transitie zien als een geweldige ontwikkelingskans. Volgens Jim Yong Kim, de voorzitter van de Wereldbank, ‘kan dit tijdperk van demografische verandering met het juiste beleid een motor van economische groei worden’. Yong Kim: “Als landen met een vergrijzende bevolking erin slagen migranten te laten participeren in hun economie, profiteert iedereen daarvan. De meeste feiten wijzen erop dat migranten bereid zijn hard te werken en meer aan belastingen opleveren dan ze kosten aan sociale voorzieningen.”

Ook The Wall Street Journal vestigde onlangs de aandacht op het intellect en arbeidspotentieel van veel migranten. Zo citeerde de krant bronnen die beweren dat de Islamitische Staat (IS) probeert te voorkomen dat artsen, onderwijzers en andere geschoolde mensen naar Europa vluchten, omdat de militante organisatie die mensen zelf dringend nodig heeft. De krant stelt verder ook dat IS mensen vertelt dat migratie een samenzwering tegen de Islamitische Staat is. “Dezelfde Europese landen die je lang geleden vernederd hebben, proberen je nu opnieuw tot slaaf te maken”, zo zou de boodschap van IS luiden.