Het MH17-rapport: de onderste steen is nog lang niet boven

Het onderzoek naar de MH17-ramp vertelt een enigszins geruststellend verhaal over de laatste seconden van de passagiers van vlucht MH17. Maar wie er nu schuldig is aan het neerhalen van het vliegtuig wordt niet uit de doeken gedaan. En dat is ronduit onbevredigend.

Tjibbe Joustra van de Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft vandaag, ruim een jaar na de crash, het onderzoek gepresenteerd dat handelt over het Malaysia Airlines-toestel dat vorig jaar zomer neerstortte in een tarweveld in Oost-Oekraïne.

Het rapport heldert een paar kwesties op: de 298 inzittenden raakten binnen een paar seconden na de inslag bewusteloos, en zouden dus – in tegenstelling tot de suggestie die Frans Timmermans eerder dit jaar wekte in Pauw – amper tot niet hebben geleden. Voorts is er nog geen eenduidig waarschuwingssysteem voor dreiging tegen de luchtvaart voor burgers. Er was vorig jaar zomer voldoende aanleiding om het luchtruim boven Oekraïne te sluiten, aldus Joustra. Het grote nieuws is dat MH17 volgens het rapport (pdf) neergehaald met een BUK-raket.

Terwijl nabestaanden enige vorm van afsluiting uit het rapport kunnen putten, wordt er in het rapport niet ingegaan op de schuldvraag. Ja, er is met een raket vanaf een BUK-installatie geschoten – zelfs de Russen erkennen dat inmiddels, al stelt de Russische wapenfabrikant Almaz-Antej dat de raket is afgevuurd vanuit een gebied dat door het Oekraïense leger werd gecontroleerd. Wie heeft die raket afgeschoten? De Russen? Het Oekraïense leger? Of gewoon door Russen gesteunde separatisten in Oekraïne (het meest aannemelijke verhaal)?

Kortom, de onderste steen is dus nog altijd niet boven, zoals destijds wel was beloofd door premier Mark Rutte. Na afloop van de persconferentie van de MH17-rapporten mochten absoluut geen vragen worden gesteld aan Joustra – officieel vanwege agendatechnische redenen. Want hoewel sommige vragen zijn beantwoord, blijven anderen onbeantwoord, waaronder dus de schuldvraag.

Om het MH17-dossier echt helemaal goed af te kunnen sluiten, is het essentieel dat de daders worden opgespoord en berecht. Zoals koning Willem-Alexander zei tijdens zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties vorige maand: alle landen moeten meewerken aan de opsporing van de daders, inclusief Rusland, het land dat de boel steeds tegenhoudt met een veto. Nu lijkt het erop dat de daders, hoogstwaarschijnlijk door Rusland gesteunde separatisten in Oost-Oekraïne, wegkomen met wat er is gebeurd. Mede dankzij Vladimir Poetin.

Wat vandaag bovenal duidelijk werd is dat de onderste steen nog lang niet boven is.

2014-10-25 00:00:00 ROZSYPNE - Uitgebloeide zonnebloemen in het rampgebied van de gecrashte vlucht MH17 van Malaysia Airlines in het oosten van Oekraine, 100 dagen na het ongeluk. ANP PIERRE CROM
Uitgebloeide zonnebloemen in het rampgebied van de gecrashte vlucht MH17 van Malaysia Airlines in het oosten van Oekraïne, 100 dagen na het ongeluk.