Waarom Europa een gevaarlijk spel speelt met Turkije

De vluchtelingenstroom naar Europa houdt aan en heeft gevolgen. Onrust bij de bevolking over de komst van zo veel (hoewel, dat is relatief) nieuwkomers leidde Angela Merkel dit weekend in de handen van de Turkse premier Erdoğan. Fraue Europa heeft zich altijd verzet tegen de toetreding van Turkije tot de EU, maar dat is nu precies de inzet vanuit Ankara. De kans van slagen wordt vooralsnog klein geacht, maar de onderhandelingspositie van Erdoğan is geweldig. Europa moet iets, wil dat op zeer korte termijn regelen, en heeft alle kaarten op Turkije gezet. Het belang van de Turken om snel tot een oplossing te komen is veel minder groot.

Het ziet ernaar uit dat de Turken een hoop toezeggingen wordt gedaan. De wondere wereld der diplomatie doet zijn werk, als er een akkoord is krijgen we wel te horen wat de EU-leiders hebben bekokstoofd.

Waar nauwelijks bij wordt stilgestaan is dat Turkije blijvende veranderingen vraagt voor een tijdelijk probleem. De strijd in Syrie en omringende landen woedt al jaren en drijft vluchtelingen met gammele bootjes naar het Europese continent. Dat is een acuut probleem, maar wel van tijdelijke aard. Op een gegeven moment heeft de oorlog een winnaar, of is simpelweg iedereen het land wel ontvlucht die het daar niet meer uithoudt.

Dan is het ook klaar met de opvang die van Turkije wordt verlangd. Dat de Turken duur betaald worden om de opvang te regelen is begrijpelijk en (helaas) noodzakelijk. Maar de hulp moet vooral een zakelijke transactie zijn en geen politieke. Naast contanten vraagt Turkije echter wijziging van visumregels en versnelde en diepere integratie met Europa. Dat zijn beleidswijzigingen die nauwelijks zijn terug te draaien. Decennia onderhandelingen om Turkije louter toezeggingen te doen als het bijvoorbeeld de mensenrechtensituatie in het land verbetert worden door een temporair probleem tenietgedaan.

En wat als de vluchtelingenstroom zich verplaatst, er wellicht een nieuwe route wordt gevonden? Gaan we de betrokken landen dan ook allerlei politieke toezeggingen doen rondom Europese integratie? Er moeten nu afspraken met Turkije worden gemaakt, daar is iedereen het over eens, maar Europa lijkt een gevaarlijk spel te spelen met een ongewisse uitkomst.