Eenderde van de jongeren zit zonder werk: een wereldwijde crisis?

Wereldwijd bestaat 40 procent van de werklozen uit jongeren, en de kans dat de jeugd zonder werk komt te zetten is vier keer groter dan bij ouderen.

Van de 1,8 miljard jonge mensen (leeftijd tussen de 15 en 29 jaar) in de wereld is een derde niet aan het werk en volgt geen opleiding of training. Dat schrijft Solutions for Youth Employment (S4YE), een coalitie waar onder meer de Wereldbank en de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) in participeren, in het rapport Towards Solutions for Youth EmploymentHet merendeel van deze jongeren leeft in ontwikkelingslanden. S4YE spreekt van een wereldwijde jeugdwerkloosheidscrisis.

Door de economische crisis blijft een generatie met groot potentieel aan de zijlijn staan, valt te lezen in het rapport. S4YE wijst daarom op het belang van het creëren van nieuwe banen om mensen aan het werk te houden. In de komende tien jaar zullen meer dan een miljard jongeren de arbeidsmarkt betreden. Tegelijkertijd zal maar 40 procent daarvan een baan vinden die nu al bestaat. Volgens S4YE moet de wereldwijde economie in de komende tien jaar 5 miljoen nieuwe banen per maand creëren om mensen aan het werk te houden. In totaal gaat het dan om 600 miljoen nieuwe arbeidsplaatsen.

Ook aan de bestaande banen schort volgens S4YE het een en ander. Zo is wereldwijd één op de vier jongeren niet in staat werk te vinden dat meer oplevert dan 1,25 dollar per dag, waardoor ze een bestaan moeten leiden dat onder de grens voor extreme armoede ligt. Jonge vrouwen worden daarbij harder geraakt door werkloosheid. Door discriminatie op de arbeidsmarkt ligt de werkloosheid bij vrouwen 10 procent hoger dan bij mannen.

Financiële crisis
De rapportage van S4YR is tot stand gekomen door samenwerking van een international team aan onderzoekers onder leiding van S4YE. Het team voerde uitgebreide landenstudies uit op basis van grondige data-analyses. Volgens uniforme standaarden werden gegevens – verkregen van onder meer landelijke statistische bureaus, de Wereldbank en ILO – geanalyseerd en met elkaar vergeleken.

Op basis van deze gegevens concludeert S4YE dat de financiële crisis, waarop een wereldwijde recessie volgde, de belangrijkste oorzaak voor jeugdwerkloosheid is. Die begon na de crisis in 2008 te pieken. Maar ook onvoldoende vaardigheden en mismatches tussen onderwijs en de gevraagde vaardigheden spelen een rol. Zo blijkt uit het onderzoek dat in 24 landen in Europa tussen 25 en 45 procent van de werkenden over- of ondergekwalificeerd is voor zijn werk.

In 27 lage- en middeninkomenslanden wereldwijd blijkt minder dan de helft van de werkenden op een bij zijn kennis en vaardigheden passend niveau te werken. Dit is met name het geval bij opkomende economieën met een grote dienstensector. In weer andere landen blijken werklozen vaak hoogopgeleid, maar gebrek te hebben aan de noodzakelijke technische of beroepsvaardigheden.

S4YE stelt verder dat mensen langer leven en werken. Volgens prognoses zal de werkloosheid in veel lageinkomenslanden daardoor nog verergeren, hetgeen conflictsituaties kan veroorzaken. Uitsluiting van de arbeidsmarkt zal bijdragen aan ongelijkheid en sociale spanningen, zegt S4YE, dat verder stelt dat er ‘actie nodig is om te voorkomen dat de goede bedoelingen die zijn verwoord in de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) op niets uitlopen en dat een generatie verloren gaat’.

Werkloze Tunesiërs op de trappen van een theater in Tunis.
Werkloze Tunesiërs op de trappen van een theater in Tunis.

Een van de SDG’s is dat het aantal jongeren dat niet werkt of een opleiding volgt voor 2020 drastisch teruggebracht moet zijn. S4YE: “Jongeren van nu zullen niet in staat zijn armoede of economische uitsluiting te ontvluchten als ze geen werk hebben”.

Volgens NRC is er in Nederland sprake van een daling van het aantal jongeren dat geen onderwijs volgt en ook geen betaalde baan heeft: ‘In het tweede kwartaal van 2015 ging het om 8,2 procent van alle jongeren tussen 15 en 27 jaar, ten opzichte van 9,9 procent een jaar eerder. Het is echter nog lang niet op het niveau van voor de economische crisis in 2008’, zo viel recent in de krant te lezen.

S4YE concludeert dat overheden belastinginkomsten mislopen als jongeren niet volledig participeren op de arbeidsmarkt. Daarnaast lopen de kosten van sociale zekerheid op en gaat productiviteit verloren.