Met dit vliegtuig gaat China de concurrentie aan met Boeing en Airbus

De Chinezen hebben maandag hun nieuwe passagiersvliegtuig, de C919 aan de wereld getoond. De bouw is het zoveelste prestigeproject van de Chinezen. Want wat de westerse wereld kan, moet hen ook lukken. Maar waarom betreden de Chinezen de luchtvaartmarkt? Vier vragen over het nieuwe toestel.

1. Wat is er zo bijzonder aan de C919?
Aan het toestel zelf is eigenlijk weinig bijzonders. Het is een passagiersvliegtuig dat plaats moet gaan bieden aan 168 tot 190 personen en voornamelijk geschikt is voor kortere afstanden. De vliegtuigen waar wij als Nederlanders mee naar Barcelona of Athene vliegen, bijvoorbeeld de Airbus A320 of de Boeing 737, verschillen daarin niet zoveel van de C919. En precies daarin schuilt het feit dat het bijzonder is dat de Chinezen dit toestel hebben gebouwd.

De genoemde vliegtuigbouwers, Airbus en Boeing, brengen namelijk het gros van de vliegtuigen voor de commerciële luchtvaart op de markt. Boeing heeft momenteel een marktaandeel van tussen de 40 en 45 procent, en concurrent Airbus is naar eigen zeggen goed voor vijftig procent van de markt voor passagierstoestellen met 100 plekken of meer. In beide berekeningen zijn ook grotere toestellen meegenomen, maar duidelijk is in ieder geval dat het Amerikaanse Boeing en het Europese Airbus de grote jongens zijn.

De Chinezen gaan dus de concurrentie aan met die twee reuzen. Er komt niet alleen uit China een nieuwe speler. Ook de Canadese vliegtuigbouwer Bombardier probeert marktaandeel van de twee marktleiders af te snoepen. De Chinezen zetten met de ontwikkeling van de C919 dus stappen in een onzekere markt.

2. Waarom willen de Chinezen dan toch zo graag mee doen in de burgerluchtvaart?
China is booming, in meerdere opzichten. Hoewel de groei van de Chinese economie afkoelt, stellen analisten van Boeing dat de luchtvaartmarkt in het land blijft groeien. Het is de grootste groeimarkt op het gebied van luchtvaart en zal naar verwachting uitgroeien tot een grotere markt dan die van de VS.

Als de prognoses kloppen moeten er in de komende jaren duizenden vliegtuigen bij om aan de vraag van China te kunnen voldoen. Elk zichzelf respecterend luchtvaartbedrijf doet er alles aan om die markt aan te boren.

Ook de Chinese president Xi zei tijdens zijn laatste bezoek aan de VS dat het land de komende tientallen jaren meer dan 6.000 nieuwe vliegtuigen nodig heeft. China steekt daarbij niet onder stoelen of banken dat het zelf een groot aantal van die toestellen wil leveren. En dat is niet gek als je je bedenkt dat de drie grootste Chinese luchtvaartmaatschappijen, Air China, China Southern Airlines en China Eastern Airlines, staatseigendom zijn. En die drie maatschappijen staan ook nog in eens in de toptien van grootste luchtvaartmaatschappijen ter wereld (naar passagiersaantallen).

Het kost miljarden euro’s om een toestel te ontwikkelen. Die investeringskosten moeten dus ook terugverdiend worden, anders kan een vliegtuigbouwer zich flink verslikken in de ontwikkeling van een nieuw toestel. Comac, het Chinese staatsbedrijf dat de C919 heeft ontwikkeld, heeft naar eigen zeggen ondertussen al 500 bestellingen ontvangen voor het toestel, voornamelijk van Chinese partijen. Zo blijft het geld in China.

3. Kan Nederland als exportland nog iets verdienen aan dit toestel?
Zoals gezegd: dit toestel wordt ontwikkeld en geproduceerd door een Chinees staatsbedrijf. Er valt voor buitenlandse bedrijven daarom moeilijk geld te verdienen. Maar Nederlandse bedrijven verdienen wel al degelijk aan de vliegende Chinezen. Recentelijk gaf de topman van KLM aan dat het aantal Chinese bezoekers op de website meer dan een miljoen is per jaar. KLM is daarnaast een samenwerking aangegaan met de Chinese internetwinkel Alibaba om nog veel meer miljoenen Chinezen hun tickets te laten kopen. En het Nederlandse luchtvaartbedrijf is vanuit Europa al de grootste aanbieder van vluchten naar China en buiten Europa wordt door het bedrijf de meeste omzet behaald in het land.

Naast het vullen van de toestellen met passagiers, kunnen Nederlandse bedrijven daarnaast verdienen aan de voorzieningen voor luchtvaart. Volgens de ambassade in China worden er in 2015 al 82 luchthavens bijgebouwd en wordt er meer dan 170 miljard euro in de luchtvaart geïnvesteerd. Het Nederlandse bedrijf NACO ontwerpt de grootste nieuwe luchthaven ter wereld in China en een bedrijf als Boon Edam haalde recent een grote order binnen voor de levering van het eerste systeem van zelfstandig boarden in China.

4. Als wij in China geld verdienen aan de luchtvaart, komen de Chinezen dan met hun vliegtuigen ook naar Nederland?
Het zou kunnen, maar als het al gebeurt, dan duurt dat nog wel even. De eerste toestellen rollen pas in de komende jaren van de band en zijn niet besteld door Nederlandse luchtvaartmaatschappijen.

Bovendien moet het toestel nog gecertificeerd worden voordat het in Nederland mag vliegen. Ook dat is bij de C919 nog niet gebeurd. Voorlopig is het dus uitgesloten dat u zult opstijgen op Schiphol in een vliegtuig van Chinese makelij.

Maar voor wie niet kan wachten om er een te aanschouwen: de Chinese televisie toonde (bewegende) beelden.