We liken en kijken, maar posten: ho maar

Facebook moet zich zorgen maken: het bedrijf boekt weliswaar steeds meer winst en ook het aantal gebruikers blijft stijgen, maar de omgang van die miljarden gebruikers verandert razendsnel. Het aantal mensen dat zijn status update of foto’s plaatst, is in een jaar tijd met tientallen procenten afgenomen. We liken en kijken nog steeds heel veel, maar posten steeds minder.

Facebook zegt succesvol de overstap gemaakt te hebben van de desktop naar de smartphone maar uit deze ontwikkeling blijkt het tegendeel. Vorig jaar sijpelden al de eerste berichten door dat de jeugd zich van het ‘logge’ Facebook dat ze vooral met hun ouders associeren aan het afkeren was en zich wendde tot slankere, snellere en meer flexibele apps als Snapchat en Instagram. Nu lijkt die trend door te zetten: Facebook dreigt een ‘passief’ medium te worden dat niet meer past bij de manier waarop wij digitaal met elkaar communiceren.

Een en ander blijkt uit een enquête van marktonderzoeker GlobalWebindex onder 40.000 Facebookgebruikers wereldwijd. Waar in het derde kwartaal van 2014 nog 50 procent van de gebruikers regelmatig zijn gemoedstoestand met de wereld deelde, is dat in het derde kwartaal van 2015 gedaald naar 34 procent. Ook het delen van foto’s is steeds minder populair. Slechts 37 procent van de gebruikers zet nog weleens een kiekje online, waar dat een jaar geleden nog 59 procent was.

Het bezoek aan Facebook neemt opvallend genoeg niet af: tweederde van de ongeveer 1,5 miljard gebruikers bezoekt de site dagelijks, voor het grootste deel alleen om te kijken dus. Facebook probeert daar iets aan te doen: sinds mei van dit jaar stuurt het gebruikers ‘aansporingen’ om iets te posten, bijvoorbeeld bij feestdagen of belangrijke gebeurtenissen. Geholpen heeft het blijkbaar nog niet.

In steeds meer gevallen wordt het sociale netwerk bezocht via de smartphone in plaats van de laptop of de desktop, wat de ‘nieuwe vluchtigheid’ van Facebook zou kunnen verklaren. Facebook zet vol in op de mobiele markt (het verdient daar tegenwoordig meer dan driekwart van zijn geld), maar weet tegelijkertijd dat dat ook meer gevaren oplevert voor de gebruikers.

Het hoofd beveiliging van Facebook (ja, die hebben ze daar) Alex Stamos zei deze week dat hij zich vooral zorgen maakt over de honderden miljoenen gebruikers van goedkope smartphones met Android als besturingssysteem. Het zou voor hackers kinderlijk eenvoudig zijn om van die goedkope telefoons complete profielen te ‘stelen’, dus ook het Facebookprofiel. De problemen ontstaan, aldus Facebook zelf, omdat die telefoons zelden of nooit een beveiligingsupdate ontvangen.

Wat natuurlijk ook niet helpt is dat het bedrijf keer op keer onder vuur ligt vanwege privacyproblemen. Is het niet van privacy-autoriteiten in met name Europa, dan wel van individuele gebruikers met een geschil. In ons eigen land staan Facebook en een jonge vrouw al maanden voor de rechter omdat zij de wraakporno van een ex verwijderd wil hebben.

Al die publiciteit kan er goed voor zorgen dat de gebruiker zich wel drie keer bedenkt voordat hij overgaat tot het plaatsen van nieuwe foto’s of teksten.