Neemt Generatie Y de politiek echt zo snel over?

Door Canada waait sinds deze maand een frisse politieke wind in de persoon van Justin Trudeau en zijn progressieve kabinet. Met zijn 43 jaar is Trudeau de op een na jongste Canadese premier ooit. Dit jaar verjongde Jesse Klaver (GroenLinks) onze Tweede Kamer als jongste fractievoorzitter in de geschiedenis. Is het nieuwe elan van vandaag echt zo jong, of hebben we hier slechts te maken met een verschuivend tijdsperspectief?

Trudeau - HP
De Canadese minister-president Justin Trudeau met Navdeep Bains, de nieuwe minister voor Innovatie

Canada is een progressief kabinet rijker, en met de aanstelling van de linkse liberaal Justin Trudeau wordt een symbolische machtswissel ingeluid: Generatie Babyboom, vertegenwoordigd door de inmiddels weggestemde premier Stephen Harper, geeft het stokje door aan Generatie X.

In Nederland is de daaropvolgende generatie (Y, geboren tussen 1985 en 2001) in de persoon van ‘snotneus’ Jesse Klaver (29) zojuist de politieke top binnengestapt. Klaver is de jongste fractievoorzitter ooit. (De benjamin van de Tweede Kamer is SP-Kamerlid Farshad Bashir, 27.)

Jeugdige talentvolle politici bestormen de gevestigde orde, maar je zou bijna vergeten dat ook de babyboomers ooit het politieke veld betraden als ‘broekies’.

Wim Kok als minister-president van Paars-I op het bordes
Wim Kok als minister-president van Paars-I op het bordes.

Rosenmöller
Paars-I vierde op 22 augustus 1995 zijn eerste verjaardag en met minister-president Wim Kok (op dat moment 56 jaar) stond er iemand aan het roer die het interbellum nog had meegemaakt. Koks plek in de Tweede Kamer als fractievoorzitter voor de PvdA werd opgevuld door Jacques Wallage (48 jaar). Verder bestond Kok-I uit het VVD, met Frits Bolkestein (61 jaar) als fractievoorzitter in de Kamer, en D66 waar Gerrit Jan Wolffensperger (51 jaar) de scepter zwaaide. Enneüs Heerma (50 jaar) was fractievoorzitter van het CDA, de grootste oppositiepartij. Jan Marijnissen (42) was de al wat jongere fractieleider van de SP. Het broekie ten tijde van Paars-I was Paul Rosenmöller, de dan 39-jarige fractievoorzitter van GroenLinks en jonge dissonant.

Heel veel jonger zijn de fractievoorzitters twintig jaar later niet. Premier Mark Rutte is 48 jaar met Halbe Zijlstra (46) als zijn plaatsvervanger in de Tweede Kamer. PVDA’er Diederik Samsom is 44 jaar en Alexander Pechtold, de voorman van D66, is vijf jaar ouder. CDA’er Sybrand Buma (50 jaar) is sinds dit jaar een Abraham. Kortom, de fractieleiders van de partijen die in 1995 al bestonden stammen uit Generatie X, met uitzondering van Klaver. Alleen SP-voorman Emile Roemer (53) is afkomstig uit een eerdere generatie.

Conclusie? De politiek is niet aan het verjongen. De Generatie X, die twintig jaar geleden nog in de schaduw stond van de babyboomers, is nu aan de macht. Generatie Y lijkt nog even pas op de plaats te moeten maken.

Trophy Kids
Maar wie zijn de aanstormende talenten uit Generatie Y ook alweer? Ze worden in verschillende onderzoeken aangeduid als ‘Trophy Kids’, die profiteerden van de economische reorganisatie na de crisis in de jaren tachtig. Met de optimistische babyboomouders zijn ze als boomer 2.0 vrij opgevoed en door de informatie-overvloed weerbaar tegen de schreeuwerige reclames.

Het nadeel is wel dat ze ook extreem politiek sceptisch zijn en dat de vrijheid een verdrukkend effect heeft. Er is niets om zich tegen te verzetten, dus verliest de ‘Generatie Klaver’ volgens Psychology Magazine de noodzaak om op de spreekwoordelijke barricades te staan en de politiek in de gaan. Kortom, zonder nieuwe aanwas is zij er nog lang niet en onze Nederlandse Generatie X is nog lang niet uitgeregeerd.

Als Generatie X in Canada nu pas voet aan de grond zou krijgen, zijn de Canadezen in vergelijking met Nederland aan de late kant. Dat gezegd hebbende: Canada heeft nu wel een minister-president met een grote tattoo op zijn schouder, een minister van Defensie uit de Sikh-gemeenschap en een blinde minister van Sport. Op het gebied van diversiteit kunnen wij nog veel leren. (Al zijn tatoeages natuurlijk makkelijk te verhullen.)