Verwarmde containers en dienstregelingen: de Balkanroute is winterklaar

En opeens is samenwerking mogelijk. De chaos die duizenden vluchtelingen op de Balkanroute ondervonden lijkt voorbij. De Balkanroute is verworden tot een georganiseerde en grootschalige doorvoer van vluchtelingen, met de actieve steun van de landen zelf. Voor de tienduizenden vluchtelingen betekent dit: verwarmde containers in plaats van kamperen in het wild. Gecoördineerde dienstregelingen voor bussen en treinen moeten ervoor zorgen dat vluchtelingen niet in de regen en de modder hoeven te wachten. De Balkanroute moet als gesmeerd lopen, en wel omdat de lokale autoriteiten vluchtelingen willen helpen op hun weg naar West-Europa, in plaats van ze op te vangen.

Eigenlijk had de EU heel andere afspraken gemaakt met de landen van de Westelijke Balkan. Tot 100.000 mensen zouden tijdelijk in die landen worden ondergebracht, met name om de druk op Oostenrijk en Duitsland af te nemen. Daarvan is echter niets te zien. Integendeel. Weliswaar hebben de landen van Zuidoost-Europa gehoor gegeven aan de roep uit Brussel om niet tegen, maar met elkaar te werken, maar deze nieuwe samenwerking zorgt er vooral voor dat de reis van tienduizenden vluchtelingen geruisloos en zonder tussenvallen plaats vindt, zodat de eigen bevolking er geen hinder van ondervindt.

Van Griekenland naar Slovenië
Vanaf de Griekse grens kunnen vluchtelingen meermaals per dag met speciale treinen naar het zuiden van Servië afreizen. Daar worden ze eerst geregistreerd om vervolgens met touringbussen van particuliere ondernemers naar de Servische grensstad Sid gebracht te worden. De in Macedonië en Servië doorgaans dure tickets moeten de vluchtelingen zelf betalen.

balkan
Bron: Frontex

Op het station van Sid worden de vluchtelingen vervolgens verwacht. De Kroatische spoorwegen hebben treinen beschikbaar gesteld die de reis naar het infrastructurele knooppunt in Slavonski Brod mogelijk maken. Daar is sinds korte tijd een nieuw opvangkamp gerealiseerd, bestaande uit verwarmde en winterbestendige containers en tenten. Na een paar uur rust gaat de reis per trein verder naar de Sloveense stad Dobova. Ook daar duurt het verblijf van de migranten slechts een paar uur.

De Sloveense spoorwegen transporteren de mensen naar de grens met Oostenrijk bij het plaatsje Sentilj. De vluchtelingen kunnen daar uitstappen op een speciaal voor hen gebouwd geïmproviseerd perron. Het perron, vorige week gebouwd, ligt maar een paar stappen van de Oostenrijkse grens. “Dat is goed voor de vluchtelingen, de politie en de plaatselijke bewoners”, zegt Bostjan Sefic, de Sloveense minister van Binnenlandse Zaken.

De nieuwe samenwerking tussen de landen van de Balkan gaat zo ver dat de Sloveense politieagenten de vluchtelingen al in de Kroatische treinen registreren. Volgens Sefic werkt dat uitstekend. De samenwerking houdt in dat de reis langs de Balkanroute drastisch versneld kan worden afgelegd. Gaven vluchtelingen tot voor kort nog aan weken of maanden onderweg te zijn door Europa, nu kunnen ze in circa een week in ieder geval zuidoost-Europa doorkruist hebben.

Grenzen dicht
Toch zijn ze in Slovenië niet tevreden. Het land klaagt dat van de door Brussel beloofde noodinzet van 400 politieagenten uit verschillende EU-landen maar weinig terecht komt. Tot nu toe zouden er slechts 32 daadwerkelijk in Slovenië gearriveerd zijn, waarvan 20 uit Litouwen, acht uit Oostenrijk, vijf agenten uit Duitsland. Daardoor is volgens de Sloveense regeringsleider Miro Cerar de Sloveens-Kroatische grens niet te controleren en wordt de noodzaak om hekken te plaatsen op de grens steeds dringender.

Slovenië wil voorkomen dat vluchtelingen het land ongeregistreerd binnenkomen en er blijven. Mogelijk willen ook Oostenrijk en Duitsland dit voorbeeld volgen. Als die landen hun grenzen sluiten zal er over niet al te lange tijd ook sprake zijn van de volledige sluiting van grenzen van Hongarije, Slovenië en andere Balkanlanden. Dat zou weleens ongewenste neveneffecten kunnen hebben.

Uit het (vertrouwelijke) rapport Illegale migratie van het Duitse analyse- en strategiecentrum voor illegale migratie, blijkt dat de vrees bestaat dat massale grensafsluitingen zullen leiden tot het bestormen van die afsluitingen door migranten, tot paniek en chaos onder migranten en autoriteiten en tot een crisis op de Balkan.