Waarom is België zo’n vruchtbare bodem voor terreur?

België blijkt met regelmaat, al een geruime tijd, een vruchtbare bodem voor terroristische groeperingen. De IRA, ETA en de Rote Armee Fraktion wisten er goed te gedijen. Maar ook recente terroristische aanslagen zijn steeds weer verbonden met België en meer specifiek de hoofdstad Brussel. Is België dan zo aantrekkelijk voor terroristen?

In mei 2014 werden vier mensen doodgeschoten in het Joods Museum in Brussel. In januari 2015 verijdelde de politie een anti-terreuractie in het Belgische Verviers, waar twee Syriëgangers de dood vonden. En in augustus van dit jaar stapte de dader van de (mislukte) aanslag op de Thalys van Amsterdam naar Parijs in Brussel op de trein, na eerder enige tijd in de Brusselse wijk Molenbeek te hebben verbleven. Ook de aanslagpleger van het Joods Museum was afkomstig uit Molenbeek. Toen de Belgische politie begin 2015 in de Belgische stad Verviers een terroristische groep ontmantelde, bleek ook hij ook contacten met Molenbeek te hebben. En ook de aanslagplegers van vorige week hielden nauwe banden met de buurt.

In 2001 werd bekend dat in België een internationale dimensie van terreur bestaat. Twee terroristen kwamen met hun Belgische paspoorten Afghanistan binnen en vermoordden Achmed Sjah Massoud – een van de laatste tegenstanders van de Taliban. Twee dagen later zou het WTC in New York ineenstorten.

Er lijken verschillende redenen te zijn voor de aantrekkingskracht van België op (potentiële) terroristen. Allereerst is er natuurlijk de anonimiteit die het grootstedelijke Brussel te bieden heeft en die de hoofdstad van België tot een ideale schuilplaats maakt. Ook de aanwezigheid van reeds bestaande geradicaliseerde personen die sympathiseren met de terroristische strijd is natuurlijk praktisch, schrijft Tijd. Onderduikadressen en handige lokale contacten zijn dan zo geregeld. En die blijken vooral in Molenbeek aanwezig te zijn. De wijk met 100.0000 inwoners kenmerkt zich door het grote aantal inwoners van buitenlandse komaf en hoge werkloosheid. Vooral jeugdwerkloosheid – ruim boven de 25 procent – viert er hoogtij.

Geïmporteerd
De Belgische regering heeft altijd weinig prioriteit toegekend aan de integratie van migranten, waardoor de kans op radicalisering aanzienlijk is. Jonge inwoners, die vaak een moslimachtergrond hebben, zien zich dagelijks geconfronteerd met discriminatie. Ze krijgen niet dezelfde kansen op de arbeidsmarkt en hebben moeite om woningen te vinden.

Deze zaken maken hen gevoelig voor radicalisering. Daar komt dan nog bij dat België een gebrek heeft aan lokale imams, waardoor er veel imams uit het buitenland worden geïmporteerd of anders in het buitenland opgeleid. Met name Saoedi-Arabië is bereid hiertoe de beurs te trekken en dat heeft geleid tot een flinke verspreiding van het wahabisme, een fundamentalistische, conservatieve stroming binnen de islam.

Diplomatieke hoofdstad
In Brussel is het ook makkelijk om aan illegale vuurwapens te komen, schrijft De Redactie in augustus. Daarbij maakt de opsplitsing van de stad in liefst zes verschillende politiezones de strijd tegen illegale wapenhandel en georganiseerde criminaliteit in het algemeen omslachtig en inefficiënt. België heeft ook een relatief klein veiligheidsapparaat. De Belgische staatsveiligheidsdienst beschikt over slechts 600 werknemers, net als diens militaire tegenhanger ADIV.

Daarmee beschikt het land over verbluffend weinig inlichtingenmedewerkers als je je bedenkt dat het land talloze terroristische doelen huisvest, waaronder de NAVO, EU-instellingen en de Europese organisatie voor de luchtvaartveiligheid (Eurocontrol). Tel daar nog de uitstraling van Brussel als diplomatieke hoofdstad van het Westen bij op, alsmede de aanwezigheid van enkele duizenden internationale agentschappen en internationale bedrijven en het wordt duidelijk dat ‘s lands diensten volstrekt onderbemand zijn om de (inter)nationale veiligheid te kunnen garanderen.

Ten slotte is er de strategische ligging van België tussen Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Het land is in een mum van tijd te doorkruisen met de auto en omdat België deel uitmaakt van het Schengengebied zijn de grenzen open, wat het voor terroristen makkelijk maakt om ongezien en snel het land binnen te komen of te verlaten.

België lijkt een welkome vestigingsplaats voor internationaal terrorisme en is daarnaast ook nog eens een uitstekende voedingsbodem voor radicalisering. Uit cijfers van het Internationale Centrum voor Onderzoek naar Radicalisering (ICSR) van King’s College in Londen, blijkt dat België in vergelijking met andere Europese landen het hoogste percentage buitenlandse strijders per hoofd van de bevolking heeft.  Honderden hebben het land verlaten om samen met jihadisten te vechten in Syrië en Irak. Velen zijn ook gesneuveld op het slagveld. Maar het zijn vooral de terugkeerders die de Europese veiligheidsdiensten in angstzweet doen baden.