Pesten met milieuzones

Milieuzones brengen bij een bepaald smaldeel van Nederland heftige gevoelens los. Autoliefhebbers zien zich hun met hart en ziel gerestaureerde slurper al naar de vaalt brengen, Telegraaf-columnist Rob Hoogland ging reed expres met een bevuilende bolide de Utrechtse milieuzone in omdat hij die idioterie tot bij de rechter wil aanvechten. Het doet erg denken aan de manier waarop de ongezondheid van roken jarenlang is verdoezeld en het rookverbod nog steeds als betutteling wordt gezien. Maar inmiddels gaat het om een achterhoedegevecht, via de e-sigaret en e-auto wint de gezondheid terrein.

Utrecht is de eerste stad die een milieuzone instelde: sinds 1 mei krijg je een boete van 90 euro als je met een dieselauto van voor 2001 door een flink deel van het centrum rijdt. Ook Rotterdam krijgt er per 2016 een, Amsterdam volgt in 2017, waarbij het onder meer ook de zwaar vervuilende scooters wil weren. De milieuzone moet gaan gelden binnen het hele gebied van de ring A10, verreweg het grootste deel van de stad dus.

Toch nam de Tweede Kamer gisteren, op initiatief van asfalt-en-gas-geven-partij VVD, een voorstel aan dat minister Schultz van Haegen (VVD, Infrastructuur) dwingt het verkeersreglement aan te passen om milieuzones voor personenauto’s onmogelijk te maken. VVD-Kamerlid Barbara Visser noemt de milieuzone ‘automobilistje pesten’, Bovag noemde het Amsterdamse plan al eens ‘scootertje pesten‘.

Dat woord pesten is een interessante vorm van framing. De grootstedelijke wethouders zijn volgens hen dus betweterige raddraaiers zijn die er genoegen in scheppen automobilisten en scooteraars kwaad te maken.

Het is niet de indruk die ik heb bij deze linkse lieden. Zij zien het volgens mij als een morele plicht om verbetering van de luchtkwaliteit te versnellen en vinden stevige maatregelen daarom geoorloofd. In smogsteden in China mag soms de helft van de auto’s niet rijden omdat zelfs mondkapjes geen bescherming meer bieden. Zulk pestgedrag willen we hier graag voorkomen. En de zwaarste vervuilers weren waar hun schade het grootst is (de mensenconcentratie het hoogst is), zo gek is die gedachte niet.

Zeker als het kabinet de automobilist tegemoet komt. Ondernemers die gevestigd zijn in een randgemeente van een gemeente met een milieuzone voor bestelauto’s, krijgen een vergoeding voor de vervanging van hun wagen, schreef PvdA-staatssecretaris Dijksma in haar Actieplan Luchtkwaliteit van 26 november jongstleden.

In de kakelverse Kamerbrief constateert zij ook dat de luchtkwaliteit nog ver beneden de maat is en met het Actieplan zet de regering daarom in op het ontmoedigen van het bezit van vervuilende dieselauto’s. Onder meer door de meest vervuilende diesels vanaf 1 januari 2019 een zwaardere belastingaanslag te geven.

Is de milieuzone niet ook gewoon één van de ontmoedigingsmaatregelen? En waarom is het kabinetsbeleid waarbij vervuilende diesels meer belasting betalen géén ‘automobilistje pesten’? Het heeft er alle schijn van dat het vooral de VVD is die gisteren op de laatste dag voor het reces de boel wilde traineren – even stoom afblazen na de zo desastreus verlopende dag rond de Teevendeal. Ik vind de milieuzone (hier mag niemand komen want hier worden veel mensen de dupe van) een logischer ingreep dan de generieke belastingaanslag (je mag overal vervuilen, ook in de dichtbevolkste gebieden, als je maar genoeg geld betaalt). Als we niet oppassen wordt de vervuilende auto een statussymbool voor de rijken.

Rotterdam heeft overigens laten weten dat de invoering over anderhalve week gewoon doorgaat en volgens burgemeester Van Zanen blijft Utrecht ‘gewoon doen wat het al doet’. Stelletje pestkoppen.