7 vragen over het gevreesde zika-virus

Experts zijn bezorgd over de snelle verspreiding van het zika-virus, dat verlamming en hersenschade bij ongeboren kinderen kan veroorzaken. Wat is het virus en waarom is het zo gevaarlijk?

1. Wat is het zika-virus?
Het zika-virus wordt verspreid door muggen. Een besmetting veroorzaakt op het eerste zicht vrij onschuldige griepachtige symptomen zoals hoofdpijn en huiduitslag, maar kan ernstige schade toebrengen aan de hersenen van ongeboren baby’s. Hierdoor kunnen kinderen een groeiachterstand oplopen en zich mentaal minder goed ontwikkelen. In uitzonderlijke gevallen leidt het virus tot verlamming.

2. Waar komt het virus vandaan?
Het virus is bekend sinds 1947. Toen werd het in Oeganda vastgesteld bij apen. De eerste menselijke besmetting dateert vermoedelijk van 1954 in Nigeria. Virologen waarschuwen al enkele jaren voor het virus, maar het werd pas nieuwswaardig toen het vorig jaar uitbrak in Puerto Rico en zich van daaruit over het Amerikaanse continent verspreidde.

3. Hoe verspreidt het virus zich?
Het virus wordt hoofdzakelijk verspreid door muggen, maar het virus is in theorie ook seksueel overdraagbaar.

4. Is er een behandeling?
Er is nog geen behandeling voor het virus en een vaccin zou pas over twee jaar ontwikkeld en getest kunnen worden. Het zou tien jaar kunnen duren voordat het vaccin op grote schaal beschikbaar zou zijn.

5. Gevaarlijk voor ongeboren kinderen?
In 2015 werden in Brazilië drieduizend kinderen geboren met de ongeneeslijke aandoening microcefalie, een te kleine schedelomvang met grote gevolgen voor de verdere ontwikkeling. Dat is twintig keer zoveel als in het jaar daarvoor. Onderzoekers kunnen de toename niet met zekerheid verklaren. Er is al bewijs dat het virus zich in de placenta kan begeven, en van verwante virussen is bekend dat ze de ontwikkeling van ongeboren kinderen kunnen verstoren.

6. Mogen we nog naar Amerika?
Zwangere vrouwen wordt afgeraden om naar landen met een zika-epidemie te reizen. Brazilië raadt het vrouwen in het land voorlopig zelfs af om zwanger te worden.

7. Moeten we vrezen dat het virus onze kant uitkomt?
Als het virus echt seksueel overdraagbaar is, dan zou een besmette reiziger het virus kunnen meedragen. Onder andere daarom waarschuwen Amerikaanse onderzoekers deze week in het vakblad Journal of the American Medical Association dat er snel actie moet worden ondernomen om de verspreiding van virus tegen te gaan. De onderzoekers richten zich vooral tot de Wereldgezondheidsorganisatie, die niet snel genoeg zou hebben gereageerd op de recente ebola-uitbraak.