Overzicht: terrorisme-deskundigen zitten niet om werk verlegen

Het terreurdreigingsniveau in Nederland is nog altijd substantieel, wat volgens het ministerie van Veiligheid en Justitie inhoudt dat de kans op een terroristische aanslag in Nederland reëel is. De aanslagen in januari en november 2015 in Parijs hebben angst aangewakkerd en vragen om duiding. We zien de laatste maanden dan ook een veelvoud aan terrorismedeskundigen voorbijkomen in praatprogramma’s, kranten en op websites. Wie zijn deze experts en welke boodschap hebben ze voor ons?

Beatrice de Graaf
Hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit van Utrecht Beatrice de Graaf is aardig in de publiciteit getreden. Columnist Bert Wagendorp noemde haar ‘de Messi’ van haar vakgebied. In een interview met De Correspondent deelde ze haar lessen over hoe we de aanslagen in Parijs moeten duiden.

Afgelopen november alleen al schoof De Graaf drie keer aan bij De Wereld Draait Door naar aanleiding van de aanslagen in Parijs. Verder was zij onder meer te zien in Pauw en Brandpunt. Op 10 maart zal De Graaf vanuit Podium Mozaïek voor DWDD University college geven over het ontstaan van terroristische bewegingen en het verdwijnen ervan. Het wordt uitgezonden op 10 maart om 20.30 uur op NPO 1.

De Graafs devies: “Hoe bedachtzamer de respons op terrorisme – ‘maatregelen die gericht zijn op deradicalisering, preventie van rekrutering en op zo min mogelijk maatschappelijke mobilisering’ – hoe minder aanslagen en doden.”

Jelle van Buuren
Jelle van Buuren is onderzoeker en docent bij het Centrum voor Terrorisme en Contraterrorisme van de Universiteit Leiden. Zijn onderzoek richt zich onder meer op complottheorieën en politieke legitimiteit. Complottheorieën komen volgens de deskundige voort uit wantrouwen, het vertrouwen in instituties moet worden teruggewonnen.

Van Buuren gaf meerdere interviews voor de televisie, radio en geschreven pers. Op 16 november sprak hij bij Pauw over de politieacties in Molenbeek.

Zijn devies: “De overheid moet via wijkagenten en sociale werkers aanwezig zijn in de gemeenschap. Het is van groot belang dat die een vertrouwensband hebben met bewoners.”

Peter Knoope
Peter Knoope is oud-directeur van het ICCT, het Internationaal Centrum voor Contraterrorisme, waar hij nu nog medewerker is net als bij Clingendael, het Nederlands Instituut voor Internationale betrekkingen. Knoope waarschuwt herhaaldelijk dat een groot deel van de wereld de westerse wereld haat. Hij onderzoekt de beweegredenen van terroristen en stelt dat we die moeten begrijpen voordat er oplossingen mogelijk zijn. In een interview met Vrij Nederland vertelt hij dat we ermee moeten stoppen onze manier van denken op te dringen aan de rest van de wereld; dat voedt terrorisme.

Knoope doet er veel aan om zijn waarschuwing breed te verspreiden. Bijvoorbeeld in BrandpuntDit is de Dag en in De Balie.

Knoope’s devies: “Zolang we er met bommen op blijven gooien en met geweld op het fenomeen antwoorden, zullen we het vraagstuk niet oplossen.”

Bibi van Ginkel
Bibi van Ginkels expertise ligt bij de juridische aspecten van contraterrorisme. Ze doet onderzoek voor het Clingendael Instituut naar deze aspecten in zowel nationale als internationale context. Volgens Van Ginkel is internationale samenwerking zeer zinvol, door informatie uit te wisselen kunnen er maatregels getroffen worden die ervoor zorgen dat radicalisering in een vroeg stadium voorkomen kan worden.

In De Ochtend vertelt Van Ginkel waarom internationale samenwerking zinvol is, in Radio EenVandaag heeft ze het over het veiligheidsgevoel na de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo. Ook bij Pauw schoof ze in november aan.

Haar boodschap: “De aanpak van terrorisme is er een van de lange adem. We moeten de grondoorzaken wegnemen die kunnen leiden tot radicalisering.”

Edwin Bakker
Hoogleraar terrorisme en contraterrorisme Edwin Bakker doet onderzoek naar de beweegredenen van terroristen en manieren om effecten van terrorisme te beperken. Zijn inzichten deelt hij niet alleen met het publiek, maar ook met veiligheidsdiensten en binnen- en buitenlandse overheden. Maar de inlichtingendiensten hebben het door een tekort aan geld en manschappen nog niet onder controle, zo zei hij in november in het Radio 1 Journaal. Volgens Bakker wordt terrorisme gevoed door angst en daarom zouden we dus vooral niet te bang moeten zijn.

Behalve op de radio heeft Edwin Bakker ook zijn expertise gedeeld in een interview met Vice Versa en aan tafel bij Pauw en Nieuwsuur.

Bakkers les: “Terroristen zijn uit op het kweken van angst. Het indammen van angst is daarom net zo belangrijk als het voorkomen van aanslagen.”
edwin bakker