Als het aan Orbán ligt trekken we het IJzeren Gordijn weer dicht

Het Europese migratiebeleid heeft gefaald. Dat is de conclusie van de Hongaarse premier Viktor Orbán. Hij sprak de woorden maandag tijdens een samenkomst van de zogeheten Visegrad-landen Hongarije, Tsjechië, Slowakije en Polen. Tegelijkertijd presenteerde hij een plan voor een nieuw hek. Niets nieuws aan de hekkenplannen van Orbán.

Het is halverwege september als premier Orbán een hek laat verrijzen op de grens van Hongarije met Servië. 175 kilometer lang is het bouwwerk – zeg maar een eenentwintigste-eeuws ijzeren gordijn – bedoeld om vluchtelingen tegen te houden. Beschadigt een vluchteling het hek, dan staat daar een celstraf van minimaal twee jaar op. Als de muur eenmaal staat, zoeken vluchtelingen een alternatieve route. Voor Orbán zit er weinig anders op dan de 41 kilometer lange grens met Kroatië ook af te sluiten.

Orbán is helder over de hekwerken: volgens hem kan het land de vluchtelingenstroom vanuit zuidoostelijk Europa niet aan. Om die reden zetten de Hongaarse autoriteiten traangas en waterkanonnen in tegen vluchtelingen die het land in te komen, hek of geen hek.

Balkanroute
Maar op de achtergrond speelt meer. Tijdens de vergadering van de Visegrad-landen presenteerde Orbán een plan om ook op de Bulgaars-Macedonische grens een hek op te werpen. Waarom dan toch steeds een hek? Kan Orbán niets beters bedenken dan een fysiek obstakel?

Orbán lijkt de Balkanroute te willen verleggen. Met zijn hek duwde hij zijn problemen naar buurlanden, is de verklaring van NRC-journaliste Caroline de Gruyter. Vluchtelingen gaan nu via Kroatië en Slovenië naar ‘het beloofde land’ West-Europa, in plaats van via Hongarije. Kortom: Orbán stuurt de vluchtelingenstroom in Europa. En het maakt hem er niet minder populair door: tussen april en oktober vorig jaar steeg zijn populariteit onder de Hongaarse bevolking flink.

Ondertussen heeft Orbán plannen gemaakt voor een volgend hek, zo bleek maandag tijdens de samenkomst van de Visegrad-landen in Praag. Niet alleen om de toestroom te regelen, maar om die te ontregelen. Orbán geldt binnen de Europese Unie als een van de belangrijkste tegenstanders van de komst van vluchtelingen. In de Slowaakse premier Robert Fico heeft hij een lotgenoot gevonden, en samen verzetten zij zich tegen verplichte asielzoekersquota.

Druk
Het vluchtelingenbeleid in Europa bevalt Orbán allerminst. De presentatie van het plan om een nieuw hek in Europa te bouwen, komt dan ook niet vanuit het niets: over twee dagen begint een Europese top over migratie in Brussel. Orbán denkt dat de migratiedruk in 2016 alleen maar zal toenemen, en hij vindt dat Europa zich ‘weerloos en zwak’ opstelt. Het plan voor een nieuw hek mag dan ook gezien worden als een drukmiddel om Europa haar eigen grenzen beter te laten verdedigen. Precies wat Orbán wil.