Wat strengere milieuregels de luchtvaart gaan brengen

De luchtvaart krijgt strengere milieuregels. Een commissie van de Verenigde Naties, ICAO, heeft op 9 februari in het Canadese Montreal nieuwe richtlijnen vastgesteld voor de reductie van CO2-emissies van vliegtuigen. Nieuwe vliegtuigtypes moeten vanaf 2020 hun CO2-uitstoot tot 36 procent verminderen. Tussen 2020 en 2040 zou door de maatregelen 650 miljoen ton minder CO2 worden uitgestoten. Een grote stap? Nou, nee. Slechts een eerste.

Die 650 miljoen ton die minder moet worden uitgestoten, is volgens Europarlementariër Bas Eickhout van GroenLinks slechts een minimaal stapje. “De organisatie probeert het groot te maken, maar het is cumulatief over 20 jaar.” Op dit moment betreft dit getal de uitstoot van een jaar en de prognose is dat de luchtvaart verdrievoudigt. “Het is een grote stap voor de organisatie, maar een minimaal stapje voor het klimaat.” Gemiddeld moet de efficiëntie van de brandstofmotoren van vliegtuigen met 4 procent verbeteren de komende acht jaar. In een uitzending van NPO Radio 1 vertelt Eickhout, die toekeek bij de vergadering in Montreal, dat dat ontzettend weinig is. “Zo zie je weer dat deze organisatie zich moet aanpassen aan de eenentwintigste eeuw.”

Die norm is volgens Eickhout gemaakt om te kijken naar wat nu mogelijk is met de traagste beweger: Rusland. Volgens hem is dit voor de grootste producten Airbus en Boeing, geen probleem, maar  de Oekraïense en Russische vliegtuigbouwers kunnen er wel wat moeite mee krijgen. “Als je kijkt naar wat technisch mogelijk is, zitten we hier geen innovatie mee te stimuleren.” Omdat de vliegtuigen die nu worden gebruikt vooralsnog onder de milieuafspraken uitkomen, vinden milieuorganisaties het voorstel teleurstellend.

Afhameren
Andreas Schäfer van University College Londen deed onderzoek naar vermindering van CO2-uitstoot en vertelde in de uitzending van BNR Nieuwsradio dat de grootste winst juist kan worden behaald door aanpassingen te doen aan bestaande vliegtuigen. “Een compleet nieuw ontworpen vliegtuig is de duurste optie die er is.” Ook op het vliegveld zelf kan er veel aan gedaan worden volgens Schäfer, maar de biobrandstoffen moeten de doorbraak leveren. Door het gebruik van deze synthetische brandstoffen zou rond het jaar 2050 een 15 procent lagere CO2-uitstoot moeten kunnen worden gegeven.

Bovendien moeten we niet te vroeg juichen. Eickhout vertelt dat dit slechts een voordracht betreft en dat het nu nog naar de counsel gaat, ‘een soort plenaire van landen die over luchtvaart gaan’. Formeel kan het dus nog helemaal anders. “Maar waarschijnlijk gaan ze het gewoon afhameren”, aldus Eickhout.

Op dit moment is de burgerluchtvaart verantwoordelijk voor ongeveer twee procent van de wereldwijde CO2-uitstoot, maar met de geplande verdubbeling van de wereldwijde passagiers en vluchten in 2030 zou dit meer dan vertweevoudigd worden. Vliegtuigen stoten wel veel minder CO2 uit dan in de jaren zeventig, maar ondertussen zijn er wel veel meer vliegtuigen in de lucht dan toen, waardoor de uitstoot weer toeneemt. Bij de onderhandelingen over het VN-klimaatverdrag afgelopen december 2015 in Parijs bleef de luchtvaart, net als de zeescheepvaart, door een slimme lobby buiten schot. De luchtvaartmaatschappijen steunen die lobby en deze hebben een aantal goede ingangen bij een aantal landen. “Obama vertelde mooie dingen zegt over het klimaat, maar hij wordt thuis kort gehouden door Delta en America Airlines. Zo wilden ook de Amerikanen niet graag over de luchtvaart praten in Parijs.”