From Russia with Love: dit zijn de grootste afnemers van Russische wapens

De Russische wapenhandel gedijt uitstekend onder president Vladimir Poetin. De verkoop nam in vijf jaar tijd toe met 28 procent. India is een dankbare handelspartner van Moskou, en ook China en Vietnam zijn belangrijke exportbestemmingen. Toch blijft de VS de grootste exporteur van wapens ter wereld.

De Russische wapenexport nam tussen 2011 en 2015 met 28 procent toe, zo blijkt uit gegevens van het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI). De exportgroei is deels gerealiseerd door Europese afnemers. De wapenexport van Moskou naar Europa in die periode steeg namelijk met liefst 264 procent.

In absolute aantallen valt die groei echter wel mee. Feitelijk importeert (West-)Europa geen wapens uit Rusland, maar neemt het vooral af van andere westerse landen zoals bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Maar omdat het regime van Azerbeidzjan in de afgelopen jaren gretig is bevoorraad vanuit Rusland, lijkt de exporttoename naar Europa immens. De regering in Bakoe nam gedurende de afgelopen vijf jaar 4,9 procent van de totale Russische wapenexport voor haar rekening, terwijl dat in de vijf jaar daarvoor slechts 0,7 procent was.

De toename in de export is vooral te danken aan India, China en Vietnam. Van de 50 landen wereldwijd (de rebellen in Oekraïne, kopfoto, die door Moskou worden uitgerust incluis) is India de grootste afnemer van Moskou. Het land is goed voor 39 procent van de Russische verkopen. SIPRI stelt daarbij dat Rusland ‘op basis van reeds uitstaande orders ook in de nabije toekomst de belangrijkste leverancier van wapens voor India zal blijven’.

Maar ook China en Vietnam hebben het afgelopen halve decennium veel wapens van Russische makelij afgenomen. Weliswaar volgen ze India op ruime afstand, toch zijn de landen ieder goed voor 11 procent van de Russische verkopen. Opvallend is daarbij dat China zelf ook een grote wapenproducent en -exporteur is. Desalniettemin blijft de Volksrepubliek ook afhankelijk van import uit Rusland, ondanks dat oorlogsmateriaal uit China van steeds betere kwaliteit is geworden. Volgens SIPRI zijn het vooral ‘grote transportvliegtuigen en helikopters en motoren voor vliegtuigen, voertuigen en schepen’ die op de belangstelling van Peking kunnen rekenen.

Europa
Van de West-Europese landen is Frankrijk de grootste exporteur van wapens (5,6 procent van de wereldwijde wapenhandel), gevolgd door het Verenigd Koninkrijk (4,7 procent) en Duitsland (4,5 procent). De grootste producent van en handelaar in wapens blijven echter de Verenigde Staten, die 33 procent van de wapenexport in de wereld voor hun rekening nemen. De belangrijkste afnemers van de VS zijn de regimes in Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Rusland volgt als verkoper – ondanks de onstuimige groei – met 25 procent van de wereldhandel, voor China (5,9 procent) en de West-Europese landen. In totaliteit nam de wapenhandel wereldwijd toe.

De Russische president Poetin houdt zich daarmee aan de belofte die hij in januari 2015 deed om de rol van Rusland in de mondiale wapenhandel te versterken. Poetin – in 2012 herkozen als president – was voornemens zijn pijlen vooral buiten Europa te richten en zette daartoe in op het moderniseren van het wapenarsenaal. Bovendien, en minstens zo belangrijk in dat streven, was hij bereid om zaken te doen met landen die het Westen links liet liggen, zoals bijvoorbeeld Syrië.