’s Werelds grootste zaadbank bezit nu 860.000 soorten zaden

Op het Noorse eiland Spitsbergen worden zo’n beetje alle zaden ter wereld bewaard. De zaadbank is een moderne versie van de Ark van Noach, en werd vandaag precies acht jaar geleden geopend. Het doel: een diversiteit aan gewassen behouden. De Wereldzadenbank – officieel Svalbard Global Seed Vault is ook opgericht om in geval van nood toch weer zaden te kunnen planten. En in acht jaar tijd was dit recent pas voor het eerst het geval.

Of er op 120 meter diepte bij 18 graden onder nul een feestje zal worden gevierd, daar waar de meeste zaden liggen opgeslagen, is onbekend. Het doet er eigenlijk niet eens toe. Het belang van de zadenbank daarentegen wel. Door de zadenop Spitsbergen ondergronds voor lange tijd op te slaan, kan de verscheidenheid aan landbouwgewassen behouden blijven. De zaden liggen aldaar geseald om te voorkomen dat er vocht bij komt. En als de stroom uitvalt? Dan duurt het weken voordat de temperatuur het nulpunt bereikt. Vermoedelijk zullen zelfs de zaden bevroren blijven door de permafrost. De levensvatbaarheid van de zaden wordt geschat tussen de 2000 en 20.000 jaar.

Hoofdrolspelers in het project zijn Noorwegen, Zweden, Finland, Denemarken en IJsland. De Scandinavische landen werken bij het project samen met de Global Crop Diversity Trust, een internationale stichting die zich inzet voor de soortenrijkdom van gewassen.

De zadenbank bezit anno 2016 ongeveer 860.000 verschillende soorten zaden. 18.000 monsters van onder meer prei, ui, sla, spinazie, tomaat, komkommer, haver, peper en witte bonen zijn afkomstig uit Nederland. “De basis van landbouw, en van voedselvoorziening,” vindt ons eigen ministerie van Landbouw.

Syrië
Een bank van levensbelang, dus, zo ondervindt men vandaag de dag in het door oorlog verscheurde Syrië. Wetenschappers uit het land hebben de zadenbank eind vorig kalenderjaar voor het eerst sinds het bestaan van de Svalbard Global Seed Vault gevraagd om toegang tot de zaden. Het betrof onder meer tarwegrassen die goed gedijen in een droog klimaat. Het International Center for Agricultural Research in the Dry Areas (ICARDA), dat eerst in het Syrische Aleppo zat en nu in Beiroet, Libanon, leverde bij de oprichting 325 dozen met zaden in, maar wil nu 130 dozen terug.

De genendatabank voor de landbouw in Aleppo is beschadigd door de burgeroorlog in Syrië en opereert om die reden momenteel vanuit Beiroet. Aangezien er sprake is van nood, wendt men zich nu tot de Wereldzadenbank op Spitsbergen. De bank van Aleppo en Spitsbergen zijn overigens niet de enige twee zadenbanken ter wereld. Verspreid over de hele wereld zijn er tussen de 1400 en 1750 van dit soort depots.