Rayo Vallecano – de Madrileense volksclub zonder binding met Madrid

Rayo Vallecano tekent dit seizoen voor een clubrecord. Nooit speelde het langer aan een stuk in de Primera Division. Hoger dan een achtste plaats in 2012/2013 kwamen ze niet, maar achter het voor buitentaanders imago van een grijze muis gaat een wonderlijke club schuil.

Vraag een gemiddelde voetbalfan om drie spelers van de huidige selectie Rayo Vallecano op te noemen en de echte kenner weet met wat geluk één speler uit zijn hoge hoed met voetbalkennis te vissen. Nee, de derde club van Madrid spreekt in een stad waar de Galacitco’s van Real en vechtmachine Atlético van coach Diego Simeone huishouden amper tot de verbeelding. De Nederlandse voetbalfan ziet Rayo per jaar maximaal vier keer voorbijkomen wanneer ze tegen Barcelona of Real Madrid spelen, veelal in samenvatting: de wedstrijd zelf is enkel interessant voor de toto. En dat is ook niet zo gek, want Rayo is een klein duimpje in de hoogste Spaanse voetbalklasse.

Slimme oplossing
Van de 67 profjaren speelt Rayo er slechts zeventien in de Primera Division. Het merendeel van haar profbestaan komt de op 29 mei 1924 opgerichte club uit in de Spaanse Eerste Divisie, of lager. En dan moet het ook nog eens opboksen tegen grootmachten en stadgenoten Real Madrid en Atlético Madrid. Maar daar heeft Rayo, dat speelt in de volkswijk Vallecas, een eenvoudige maar slimme oplossing op gevonden. Ze hebben geen buitenlandse investeerder met veel geld binnengelaten, zoals Valencia. Ze maken van hun club geen symbool van een vrijheidsstrijd, zoals Atletic de Bilbao. En ze voeren ook geen overdreven concurrentiestrijd uit met andere ploegen, zoals Real en Barcelona. Nee, ze richten zich op hun nichemarkt: de wijk rondom het eigen stadion: Campo de Fútbol de Vallecas.

FC Groningen van Primera
Met een stadionnetje met een maximale capaciteit van 14.708 toeschouwers midden in een volkswijk is Rayo te vergelijken met FC Groningen in de tijden van het Oosterpark. Nieuwe spelers krijgen zelfs een tour door de wijk. “Zodat ze ontdekken wat Vallecas is voor de club,” vertelt technisch directeur Felipe Miñambres in een korte, maar mooie documentaire over de club. Als hij zou moeten kiezen tussen een mindere voetballer met veel binding met Vallecas en een sterspeler die alleen voor zijn carrière en centen bij Rayo wil komen spelen, kiest Miñambres altijd voor de eerste speler. Zo speciaal is de band met Vallecas voor Rayo Vallecano.

UEFA Cup
Dat Rayo geen hoogvlieger is, nemen de fans voor lief. De ploeg pendelt sinds de toetreding tot de profs in 1950 tussen de verschillende divisies van het Spaanse voetbal. Des te verrassender is het seizoen 2000/2001, waarin het nietige Rayo Vallecano ineens hoge ogen slaat in de UEFA Cup. Het jaar ervoor zijn Los Vallecanos voor het eerst in jaren terug in de Primera en halen ze á la Go Ahead Eagles via het Fair Play-klassement een ticket voor het tweede Europese toernooi. Nog groter is de shock als het avontuur via onder meer Lokomotiv Moskou en Bordeaux tot de kwartfinale duurt. Rayo kan met een opgeheven hoofd het toernooi verlaten. Het verliest over twee wedstrijden van het Deportivo Alavés van Jordi Cruijff, de latere verliezend finalist. Vooral de klinkende als verrassende 4-1 zege op het Bordeaux van Christophe Dugarry in de vierde ronde van het toernooi is indrukwekkend.

Het succes eist wel zijn tol van de club. Drie jaar na het successeizoen degradeert Rayo zelfs naar de Segunda B – het derde niveau van Spanje. Er is in de jacht naar succes teveel geld uitgegeven en de club moet zich opnieuw uitvinden. Dat gebeurt met succes, want anno 2016 speelt Rayo voor het vijfde opeenvolgende jaar in de hoogste Spaanse voetbaldivisie. Daarmee verbetert de ploeg van trainer Paco Jémez het clubrecord uit de succesperiode van deze eeuw. Al staat Rayo dit seizoen slechts vier punten boven de degradatiestreep.

Regenboogshirt
Goede resultaten of niet. De band met Vallecas is zo goed, dat de fans ook in de Segunda B kwamen. Daarnaast is Rayo voor veel Spaanse voetbalfans een geuzenclub als nietige ploeg die het opneemt tegen de grote jongens. Rayo speelt, in de tijden van commercie, daar ook op in. Maar niet op de manier die je verwacht. Dit seizoen treedt de ploeg wel eens aan in een shirt met een diagonale regenboogband met de tekst Solidaridad Rayo Vallecano aan de binnenkant. De verkoopopbrengsten van dit shirt – en het roze derde tricot – gaan naar goede doelen als de Spaanse stichting tegen borstkanker.

Oma Doña
Het is niet de enige liefdadigheid die Rayo Vallecano typeert. In november 2014 zamelt de gehele spelersselectie een groot deel van hun eigen salaris in om oma Doña Carmen te helpen. De 85-jarige vrouw en fan van Rayo zou het zoveelste slachtoffer worden van de crisis in Spanje en uit haar huis worden gezet. “We gaan haar helpen om een woning voor haar te vinden, zodat ze met waardigheid kan leven en zich niet alleen voelt,” riep coach Jémez vrijwel direct. Dankzij de inzamelingsactie van Rayo en zijn spelers heeft oma Doña opnieuw een eigen huis. Maar dat is niet alles. Zolang ze in leven is, zal de club en de selectie haar huur betalen. Daar kunnen de spelers van FC Twente nog wat van leren.

Como un Rayo
Dit soort voorbeelden zijn typerend voor het karakteristieke Rayo Vallecano. In tijden waar de zakelijke kant het vaak wint van de menselijke kant is de volksclub er nog echt eentje die er is voor haar volk en de inwoners van Vallecas. Dat de linkse skapunkband Ska-P het officieuze clublied Como un Rayo op haar naam heeft staan, draagt alleen maar bij aan het unieke karakter van Rayo Vallecano.

Oh, en om terug te komen op de drie selectieleden: sinds dit seizoen spelen Manchester United-flop Bebé, de ooit bij Valencia sterk spelende Pablo Hernandez en voormalig Ajacied Aras Özbiliz bij Rayo. Maar dat wist u natuurlijk allang.

Foto: Flickr | Tom Brogan