Vlieg over dé spookstad in de Middellandse Zee

Eens was Varosha een kustplaats die populair was onder sterren als Elizabeth Taylor en Brigitte Bardot. Maar de Cypriotische stad is sinds de jaren zeventig in verval geraakt. Nieuwe luchtopnames van het ‘spookeiland’ in de Middellandse Zee tonen vervallen hotels en een afbrokkelende kustlijn die wordt opgeslokt door de zee. De natuur in deze voormalige Cypriotische badplaats floreert. En er zijn al plannen om Varosha in oude glorie te herstellen.

De populariteit van Varosha als vakantiebestemming op Cyprus nam af toen Turkse troepen in 1974 het eiland bezetten. De 40.000 inwoners zochten halsoverkop een veilig heenkomen in de veronderstelling dat ze binnen korte tijd terug naar huis zouden keren. Maar dat gebeurde niet. Turkije bleef dit gedeelte van het Cypriotische eiland bezetten tot op de dag van vandaag en de Turkse bezetters verboden zowel de voormalige inwoners als bezoekers voet te zetten in het voormalige resort Varosha, dat sindsdien tot een soort niemandsland is verworden.

Varosha is in zeker opzicht onaangetast. Op de straten staan auto’s zoals we ze kennen van vroeger, winkels hebben een typische jaren ’70 look en alles wekt de indruk alsof de bewoners pas net zijn vertrokken. Tegelijkertijd hebben veertig jaar verwaarlozing hun tol geëist. Luxehotels zijn onderhevig aan instortingsgevaar, balkons van appartementen brokkelen af, het asfalt van de straten waar eens druk bezochte restaurants lagen is opengebarsten en overal groeit onkruid. De natuur doet haar intrede.

De taferelen roepen beelden op van het met radioactiviteit besmette Tsjernobyl in de Oekraïne, met dien verstande dat we hier te maken hebben met een kustplaats en dat ondanks decennia van verval het strand er nog steeds prachtig bij ligt; het water kristalhelder. Wel heeft de zee beetje bij beetje het strand met ligstoelen en parasols opgeslokt.

Het betreden van Varosha is nog steeds verboden, maar er gloort sinds kort hoop voor de Cypriotische badplaats. Vredesbesprekingen tussen de Grieks Cypriotische en de Turkse gemeenschap zijn aan de gang en beide partijen willen Varosha herstellen in zijn oude glorie. Sommige oude inwoners willen nog steeds terugkeren. Anderen hebben een meer realistische kijk en willen het oude Varosha slopen ten gunste van een nieuwe, slimme stad naar het model van Barcelona of Stockholm.

Plannen voor een dergelijk concept circuleren al even. Wat het concept precies zal zijn en of het zo ver komt staat nog in de sterren geschreven. Maar het zou mooi zijn als de bilaterale gesprekken tussen Griekenland en Turkije nieuwe perspectieven kunnen bieden aan deze reeds lang vergeten badplaats.