Facebook blijkt een geweldige marktplaats voor beschermde diersoorten

Facebook wordt gebruikt als een marktplaats voor de illegale handel in bedreigde diersoorten. Onderzoekers volgden de illegale dierhandel op het sociale medium gedurende vijf maanden en troffen 14 groepen handelaren aan die gebruikmaakten van Facebook om duizenden beschermde wilde dieren te verkopen als huisdieren.

De handel in wilde dieren is een van de grootste zwarte markten ter wereld. Qua omzet zijn alleen de drugs- en wapenhandel groter, en het internet heeft de verkoop vergemakkelijkt. Verkopers en kopers kunnen namelijk snel en goedkoop met elkaar in contact komen. En ook van Facebook wordt dankbaar gebruik gemaakt.

Traffic is een organisatie die zich bezighoudt met het welbevinden van wilde dieren, en legde Facebook in Maleisië onder het vergrootglas. Wilde dieren worden er als huisdieren aangeboden – een illegale praktijk. (Het onderzoek is hier te downloaden als pdf-bestand.) Tegenover de BBC laat Traffic weten: “Katachtigen, reptielen, apen, verschillende soorten uilen en andere vogels worden op Facebook te koop aangeboden en gekocht door geïnteresseerden die geen benul hebben van hoe ze deze dieren moeten houden,” aldus Traffic. In het onderzoek beperkte Traffic zich tot Maleisië, de organisatie is ‘nog bezig om de volle omvang van het gevaar van deze vorm van online handel voor dieren in het wild in kaart te brengen’.

Het merendeel van de Facebook-groepen waar handel in wilde dieren plaatsvindt is besloten, zodat alleen genodigden de dieren kunnen bekijken en deel kunnen nemen aan de handel. Toch wist Traffic binnen deze groepen te geraken, waardoor de onderzoekers in staan waren meer dan 100 unieke verkopers en bijna 68.000 potentiële kopers te identificeren. De dierenorganisatie trachtte Facebook te overtuigen om mee te werken aan het identificeren en sluiten van groepen die zich richten op dierenhandel. Facebook maakte daarop kenbaar te willen helpen het probleem aan te pakken.

Traffic wijst er op dat in het onderzoeksgebied in Maleisië de illegale handel in wilde dieren eerder geen grote bedreiging was door het ontbreken van echte, fysieke markten. De digitale markten lijken problematisch. “Niet alleen ontstaat er handel die wordt gefaciliteerd op een wijze zoals we die kennen van de echte markt, in vergelijking tot de traditionele tegenhanger wordt er via internet ook nog eens een grotere verscheidenheid aan soorten aangeboden. Sommige handelaren bieden zelfs aan hun dieren naar het buitenland te verschepen,” schrijft Traffic. De organisatie is dan ook bezorgd dat nieuwe technologieën nieuwe winstgevende zwarte markten over de gehele wereld gaan creëren. “In ons onderzoek hebben we ons beperkt tot Maleisië, maar we geloven dat onze bevindingen een wereldwijd probleem reflecteren.”

In het onderzoek wordt de luipaardkat aangewezen als de meest verhandelde diersoort. Ook talloze andere (bedreigde) diersoorten wisselden van eigenaar via Facebook. Soms voor medicinale doeleinden, soms om als huisdier te dienen. Traffic stelt dat het van cruciaal belang is om nu actie te ondernemen om deze vorm van illegale handel aan banden te leggen en beveelt in haar rapport een betere samenwerking tussen Facebook, wetshandhavingsinstanties, liefdadigheidsinstellingen en overheden aan.

De onderzoeksresultaten zijn dan ook gedeeld met de Maleisische autoriteiten, die eerder al meerdere succesvolle acties tegen dierensmokkelaars hebben uitgevoerd, waarbij sinds 2013 al 54 illegale handelaren tegen de lamp liepen. Facebook heeft aangegeven dat de verkoop van en handel in bedreigde dieren niet toe te staan, sowieso als de inhoud de servicevoorwaarden schendt.

Maar of het sluiten van eerdergenoemde Facebookgroepen de illegale handel kan tegengaan, is nog maar de vraag. Een recente studie onderzocht de omvang van de handel in wilde dieren op het dark web, de clandestiene delen van het internet. De studie concludeert dat daar verrassend weinig bedreigde dieren worden verhandeld. Dat zou komen doordat de verkoop via het normale internet al zo gemakkelijk is en de wetshandhaving minimaal, dat er geen noodzaak is om de illegale handel te verbergen.