Nederland is al met 17 miljoen, Japan ‘nog maar’ met 127 miljoen. Vergrijzing is de boosdoener.

Naar alle waarschijnlijkheid stonden vandaag ‘Vijftien miljoen mensen‘ op ‘dat hele kleine stukje aarde’ vol verwachting naar de bevolkingsteller van het CBS te staren totdat de teller de grens van 17 miljoen passeerde. Nederland mocht vandaag namelijk de 17 miljoenste inwoner van het land welkom rond 11.40 uur. Over grenzen gesproken, de kans is volgens het CBS groter dat deze inwoner een immigrant betreft, dan een pasgeboren baby. En waar bij ons op Twitter deze groei van een miljoen een aanleiding is om een discussie aan te wakker over ‘leefbaarheid’ met ‘Nederland-is-vol’-kreten, tonen nieuwe cijfers in Japan aan dat de bevolking de afgelopen vijf jaar is gekrompen met een miljoen. De Japanners zijn nu ‘nog maar’ met 127,1 miljoen mensen, meldt de BBC. Toch zegt dit niet zoveel. De vergrijzing zegt meer.

Japan is dan wel vele malen groter dan ons koude kikkerlandje en een lijst van landen naar bevolkingsdichtheid en cijfers van het CBS leren ons dat er in Nederland 504 mensen leven per vierkante kilometer en in Japan 335,8 mensen per vierkante kilometer leven. Zowel in Japan als in Nederland neemt de bevolkingsdichtheid toe in en rondom de steden. Er zijn in Nederland actiegroepen te vinden tegen de overbevolking, zoals De Club van Tien Miljoen, waarvan het aantal sympathisanten de laatste jaren flink is gegroeid, schrijft De Volkskrant. De club strijdt niet tegen immigratie, maar vooral om minder mensen, ook minder autochtone nederlanders. Nederland moet volgens de club weer leefbaar worden. Ook de wereldbevolking lijkt alleen maar toe te nemen. Toch lijkt de toename in aantallen niet aan een bovengemiddeld geboortecijfer te liggen, maar aan de vergrijzing. 

Einde Japanner
De laatste volkstelling in Japan wees uit dat de bevolking is gekrompen met bijna een miljoen mensen in de afgelopen vijf jaar. In oktober 2015 telde het land 127.1 miljoen mensen, 947.000 mensen minder dan bij de laatste telling in 2010. Dit is een daling van 0,7% en nog nooit eerder voorgekomen sinds de eerste telling 1920. De daling zou volgens demografen veroorzaakt worden door de vergrijzende bevolking, een stagnatie in geboortecijfers en een gebrek aan immigranten. Waar bij ons dus volgens sommige politici en burgers wordt gehamerd op een stop van immigranten, zijn ze in Japan dus voor de balans hard nodig.

De vergrijzing leidt in Japan tot een stagnerende economie en toenemende kosten voor de gezondheidszorg in het land. Als deze trend zich voortzet, dan zullen er over een paar honderd jaar helemaal geen Japanners meer zijn. Die zullen dan zijn uitgestorven, zeggen wetenschappers op Radio 1, in De Ochtend.  Pepijn van Houwelingen, Japandeskundige bij het Sociaal en Cultureel Planbureau, zegt in deze uitzending dat de bevolkingsopbouw in Japan ernstig uit balans is. “Een derde is boven de 60, een kwart zelf boven de 65.” Om de bevolking in het land van de rijzende zon in balans te houden, is volgens Van Houwelingen een geboortecijfer van 2,1 nodig. “Maar Japanse vrouwen krijgen gemiddeld maar 1,4 kinderen en dat is te weinig.”

Vergrijzing
Moeten we ons meer zorgen maken om de vergrijzing dan de om het aantal inwoners? Deze twee staan met elkaar in verband, maar ja dat moeten we. Niet alleen in Japan, maar ook in Nederland neemt de vergrijzing toe die zijn weerslag heeft op de economie: minder productie, minder consumptie, een economische stilstand en een tekort aan pensioenen. Er wordt geschat dat in Nederland in 2040 het het hoogtepunt zal worden bereikt. Van de bevolking in ons land zou dan 26% 65-plusser zijn, waarvan een derde ouder is dan 80 jaar die steeds meer medische zorg nodig hebben die moet worden betaald. In Japan ligt het hoogtepunt in 2060, waarbij 40% van alle Japanners 65-plusser zou zijn. Waarbij sommige critici de overheid oproepen om over te gaan op een geboortebeperking, beslist wereldeconomie China met 1,4 miljard inwoners juist het tweekinderenbeleid weer in te voeren om de economie letterlijk nieuw leven in te blazen. Op naar een verhoging van het geboortecijfer dus?