Dit is de hoofdrolspeler in de entourage van Poetin

Trouw kopte vanochtend: ‘Entourage Poetin verbergt miljarden in belastingparadijzen’. Kranten uit verschillende landen onthulden zondagavond de resultaten van een wereldwijd onderzoek naar het wegsluizen van miljarden via belastingparadijzen. Het wordt nu al de grootste journalistieke onthulling uit de geschiedenis genoemd. De hoofdrolspeler in deze zaak is de briljante Russische cellist, orkestleider en goede vriend van Poetin, Sergej Roldoegin. Maar nu blijkt dat de vriendschap van Poetin, waarin geheimhouding en vertrouwen een grote spelen, ook met deze man verder gaat dan slechts broederschap.

Uit het onderzoek van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) komt naar voren dat vertrouwelingen van Poetin een complex netwerk van brievenbusfirma’s gebruiken om belangen in Russische bedrijven onder te brengen in belastingparadijzen. Ook zou er worden geschoven met leningen van honderden miljoenen dollars. Deze zouden op geen enkele economische activiteit lijken te zijn gebaseerd. Dit nieuws komt natuurlijk niet helemaal als donderslag bij heldere hemel. Er zijn immers al langer verhalen bekend over de rijkdom van Poetin en zijn vrienden: zo wijst een geheim CIA-rapport uit 2007 uit dat zijn fortuin ongeveer 40 miljard dollar zou omvatten. Dit rapport werd door Poetin afgedaan als ‘rommel’. Ook onderminister van Financiën, Adam Szubin, zegt in de documentaire Putin’s Secret Riches dat Poetin corrupt is en dat de Amerikaanse regering dit al ‘vele, vele jaren’ weet. Poetin’s woordvoerder noemde dit ‘pure verzinsels’.

Opmerkelijk is dat de naam van de cellist Roldoegin voor het eerst opduikt in de vertrouwelijke informatie van Mossack Fonseca. Deze goede vriend komt in tegenstelling tot andere betrokken, zoals Poetins voormalige judovriendjes Rotenberg en Poetins ‘bankier’ Joeri Kovaltsjoek, niet voor op de internationale sanctielijsten die zijn uitgevaardigd tegen Russische prominenten. Roldoegin komt in de documenten voor als eigenaar van een Panamees bedrijf en twee vennootschappen op de Britse Maagdeneilanden. Trouw meldt dat via die bedrijven miljoen dollars aan betalingen binnenkwamen van andere bedrijven uit de belastingparadijzen.

Inner circle
Roldoegin en Poetin kennen elkaar al sinds hun tienerjaren. Op menige foto is Roldoegin samen met de president te vinden. Hij vertelt:  “He was like a brother to me.” Ze hebben samen gevoetbald, gevochten op straat en zijn samen ’s nachts de stad ingegaan (‘Singing songs‘). Hij zou het eerste afspraakje hebben geregeld tussen Poetin en zijn vrouw Ljoedmila en is peetvader van Poetins oudste dochter.

Hij vertelde echter in september 2014 aan The New York Times dat hij niet net zoals andere vrienden deel uitmaakt van Poetins inner circle. In de nasleep van de VS-sancties zei hij dat geen ondernemer was: “Ik heb een appartement, een auto en ik heb geen miljoenen.”

Maar de Panama Papers tonen echter dat de bescheiden multimiljonair Roldoegin via zijn bedrijven substantiële belangen kreeg in de Russische truckfabrikant Kamaz en in het grootste reclamebureau van Rusland, Vi. Ondanks dat hij vorige week in een interview geen commentaar wilde geven – ‘Guys, I am not ready to give comments now. These are delicate issues‘ – zou hij gezien de aard van de bedrijven en omvang van de bedragen zou de goede vriend inderdaad de helpende hand zijn en als stroman van Poetin dienen in deze structuren om miljoenen dollars weg te sluizen. Deze gerenommeerde orkestleider en briljante cellist zal de komende tijd een toontje lager zingen.