Als God het wil, komt deze omstreden Iraniër opnieuw aan de macht

‘We zien elkaar, bij Gods wil (insjallah), in 2017.’ Het zijn de woorden van de voormalige Iraanse president Mahmud Ahmadinejad. De religieus-conservatieve politicus haalde de wil van Allah aan bij de aankondiging van zijn terugkeer in de landelijke politiek. In 2017 vinden de presidentsverkiezingen plaats in Iran, en mogelijk zien de Iraniërs Ahmadinejad dan terug. Als God het wil, tenminste.

De oud-president stond tijdens zijn regeerperiode van 2005 tot 2013 in binnen- en buitenland bekend als iemand van de harde lijn. Een manier van regeren die daar op religieus gebied niet voor onderdeed in een door geestelijken beheerste islamitische republiek.

Enkele maanden geleden werden de eerste signalen van een politieke rentree al opgepikt. Zo zou op de website www.ahmadinejad.ir een breedlachende Ahmadinejad te zien zijn geweest. Ook werd gesuggereerd dat het geen toeval kon zijn dat er tegelijkertijd een Instagram-account en een pagina op Google+ werden aangemaakt.

Holocaust-ontkenner
Ahmadinejad, de man die Iran al twee ambtstermijnen leidde. De man die bij vlagen populair was, maar lang niet bij iedereen. In Iran geven critici hem nu, toch alweer jaren nadat hij afstand moest nemen van de macht (insjallah?), de schuld van de huidige slechte economische situatie in het land.

Ook de elite in Iran was Ahmadinejad aan het eind van zijn tweede termijn liever kwijt dan rijk. Zo uitte Ahmadinejad stevige kritiek op andere Iraanse leiders, vermoedelijk in de wetenschap dat hij toch niet herkozen kon worden. Hij opperde regelmatig bewijs te hebben van corruptie van bepaalde Iraanse leiders.

Buiten Iran stond Ahmadinejad al helemaal niet goed te boek. Zijn vriendenkring bestond uit dictatoriale leiders zoals oud-president van Venezuela Hugo Chávez en de Syrische president Bashar al-Assad. Ook de ontkenning van de Holocaust maakte hem niet populair in het buitenland. Anders nog iets? Jazeker: dreigende taal aan het adres van Israël.

Ayatollah
In 2013 moest Ahmadinejad het stokje overdragen aan de gematigde Hassan Rohani. Een verzoenende koers volgde. In januari van dit jaar werd een deel van de sancties tegen Iran opgeheven, omdat er in het land sinds juli een door het westen opgelegd nucleair akkoord van kracht is. Zakendoen in Iran mag weer, al zijn er nog genoeg obstakels voor handelaren.

Hoewel over de hoeveelheid daadwerkelijke macht van de president in Iran is ruimte voor discussie. De president is niet eens het staatshoofd, maar ‘slechts’ de rechterhand van de hoogste leider, de plaatsvervanger van God op aarde: grootayatollah Ali Khamenei. (Khamenei was zelf president van Iran van 1981 tot 1989.)

De kandidatuur voor het presidentschap in Iran kan alleen worden goedgekeurd door de Raad der Hoeders van de Grondwet, conform een aantal islamitische criteria. In de praktijk heeft de islamitische Khamenei een grote stem in deze raad. Dus inderdaad, Ahmadinejad zien we terug in 2017, als God het wil.