Tegen de play-offs? Wees blij dat je niet in België of Australië woont

Het eredivisieseizoen nadert haar einde, dus komt het seizoenstoetje er weer aan. We klagen in ons land wel eens over onze gekke play-offs. Maar Bert van Oostveen en de KNVB maken het echt niet zo bont als enkele van zijn collega’s.

Oké, eerst een bekentenis: ik ben misschien wel te jong om me de oude eredivisie goed te herinneren. Die versie van de vaderlandse voetbalcompetitie bestaat sinds het seizoen 2005/2006 niet meer en er zullen met mij veel voetbalfans zijn voor wie een eredivisie zonder play-offs na het reguliere seizoen klinkt als ver verleden.

Ik herinner me wel de knal waarmee Wesley Sneijder Ajax tijdens de eerste editie van de play-offs alsnog naar de Champions League schoot. Maar verder interesseerde het me niet bijster veel dat er nog wat extra wedstrijden werden gespeeld.

Chaosland België
Dat is inmiddels wel anders. Een ander groot verschil is dat de Champions League-plaatsen gevrijwaard zijn van de play-offs, waarbij de vorm van de dag vaak doorslaggevend is. De Nederlandse play-offs zijn ook goed ingeburgerd. Zo gek zijn ze niet, maar kijk over de grens en je ziet een ongekende chaos van beslissingsrondes.

De Belgen zijn ons voorbij op de coëfficiëntranglijst van de UEFA, maar de Eerste en Tweede Klasse zijn een organisatorische ramp. Voor aanvang van dit seizoen heeft de Belgische voetbalbond KBVB namelijk besloten beide profcompetities op de schop te gooien.

Begin april al op vakantie
De kern van het probleem ligt in de Tweede Klasse, de Belgische versie van de Jupiler League. Daar overleeft dit seizoen alleen de top-acht, de rest (tien clubs) degradeert uit het profvoetbal naar een soort Topklasse waaruit amper te promoveren valt. Het klinkt gek, maar door deze hervorming heeft eersteklasser Westerlo, dat pas op de laatste speeldag het verblijf in die competitie wist te verlengen, begin april al vakantie.

Die club is nu eenmalig gevrijwaard van een play-off om promotie/degradatie en is net als degradant OH Leuven al vrij. Om fit te blijven oefenen de ploegen maar een paar keer tegen elkaar. Verder spelen alle ploegen in België de tombola die hun competitie na de eerste dertig speelronden is. In theorie kan de nummer zes van de reguliere competitie eind mei met de kampioensbeker in handen staan.

Gekke Australiërs
Het Belgische systeem is zeker dit seizoen amper te overtreffen. Toch hebben de Australische voetbalbonzen lange tijd een poging gedaan om de gekste play-offs ooit te organiseren. De Australische A-League van tien teams hebben tussen 2010 en 2013 met een vreemd systeem te maken. Na zeventwintig wedstrijden speelt de top-zes in die periode voor een plek in de Grand Final. Tot zover niks geks.

De plekken drie tot en met zes trokken in een soort minicompetitie tegen elkaar ten strijde. Maar de top-twee van het seizoen 2009/2010 Melbourne Victory en Sydney FC speelden tegelijkertijd een play-off waarbij de verliezer zou aantreden tegen de winnaar van de minicompetitie. Volgens de Britse voetbaljournalisten van The Guardian was dat iets dat alleen de Aussies konden bedenken. In 2013 werd het systeem vervangen voor een Europees systeem waarin de nummers één en twee zich meteen plaatsen voor de halve finales en het vanaf dat punt uitvechten met de winnaars van de kwartfinales tussen de nummers drie tot en met zes. Volgt u het nog?

Conferentiesysteem
In Amerika kunnen ze er ook wat van. Het play-offsysteem daar is niet gekker dan dat van de Belgen, maar het kost wel enige deskundige bestudering. De Amerikaanse voetbalcompetitie Major League Soccer (MLS) is opgedeeld in twee conferenties (oost en west, als in het basketbal en American Football) en de beste vier ploegen per divisie plaatsen zich voor het seizoenstoetje, dat zich in knock-outstijl voltrekt tot er per conferentie maar een ploeg over is. Die speelt tegen de andere conferentiewinnaar in de MLS-Cup Final om het landskampioenschap.

Dit zijn slechts drie uit de lijst met gekke play-offs in het voetbal die te vinden is op de grote en bekende internetencyclopedie. Scrollend door de lijst met verrassende creaties om de sport spannend te houden, groeit de gedachte het dat vroeger misschien beter was, maar dat Bert van Oostveen en consorten helemaal niet zo’n gek play-offsysteem hebben opgezet.