Waarom het eten van te veel rijst gevaarlijk kán zijn

Rijst behoort tot het eerste vaste voedsel dat gebruikt wordt om baby’s te voeden. Het is weinig belastend voor de spijsvertering en daardoor geschikt als een eerste kennismaking met vast voedsel. Bovendien past het, zo zegt het Voedingscentrum, in een gezond, gevarieerd eetpatroon. Toch kunnen we beter oppassen met rijst, zeker bij jonge kinderen.

Voedingscentra stellen ons gerust, maar nieuw onderzoek toont wel aan dat rijst vervuild is met het zware metaal arsenicum en dat rijst, maar ook ontbijtproducten uit rijst en rijstsnacks gevaarlijk zijn voor jonge kinderen. De studie, die op 25 april jongstleden werd gepubliceerd, laat zien dat baby’s die rijst en op rijst-gebaseerde producten eten significant hogere concentrties anorganisch arsenicum in hun urine hebben dan baby’s die geen levensmiddelen met rijst ter consumptie krijgen.

Volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) geen probleem, want de hoeveelheden arseen die in rijst worden aangetroffen blijven onder de per 1 januari 2016 vastgestelde maximum waarde. Wel wordt geadviseerd niet te vaak rijst te eten. Terecht, want anorganisch arseen – ook bekend als arsenicum is zeer toxisch. Volgens de World Health Organization (WHO) is het giftige sporenelement bewezen kankerverwekkend en is verhoogde blootstelling er aan gevaarlijk voor de ontwikkeling van baby’s vanwege neurotoxische effecten en de schade die het aan het immuunsysteem kan toebrengen.

Door wijdverspreide vervuiling is het arsenicumniveau in ons voedsel aan het stijgen, wat een ernstig gezondheidsrisico met zich meebrengt. Rijst absorbeert makkelijk arsenicum uit irrigatiewater, aarde en zelfs uit kookwater en is daardoor een levensmiddel dat een verhoogd gevaar met zich meebrengt. Studies hebben aangetoond dat rijstproducten voor zuigelingen hoeveelheden anorganisch arsenicum bevatten van tot 200 nanogram per gram voedsel. Dat is twee keer de hoeveelheid die wordt aanbevolen door de WHO.

Ook in de onlangs gepubliceerde studie bleek de impact van rijst op het arsenicum gehalte in het lichaam. De zuigelingen die rijst en op rijst gebaseerde producten te eten kregen, lieten gemiddeld 9,53 microgram anorganisch arsenicum per liter in hun urine zien. Bij zuigelingen die geen op rijst gebaseerde producten eten is dat 2,85 microgram per liter.

Al met al doet men er dus goed aan niet te veel rijst te eten en zeker bij zuigelingen de consumptie te beteugelen. Ook zijn er eenvoudige kooktips om het arsenicumgehalte in rijst te verlagen, zoals rijst koken in ruim water en de rijst voor het koken wassen. Dit laatste vermindert het arsenicumgehalte al met 10 tot 28 procent. Ook het koken van rijst met behulp van een koffiezetapparaat blijkt een oplossing. Daarnaast bevatten sommige soorten rijst, zoals basmati en jasmijn, minder arsenicum.

Uiteraard is een van de belangrijkste tips in het algemeen gevarieerd te eten, zodat je alle benodigde voedingsstoffen binnenkrijgt. Daarmee wordt ook voorkomen – of in ieder geval vermindert – dat één schadelijke stof overdadig wordt ingenomen. Dat is overigens een keuze die een groot deel van de wereldbevolking niet heeft, omdat ze afhankelijk is van rijst als dagelijks hoofdvoedsel. Voor die mensen is het risico op arsenicum-gerelateerde gezondheidsproblemen een reëel en toenemend gevaar.