Is er iets mis met het D66 van Alexander Pechtold?

Op 15 maart 2017 kiest Nederland een nieuw parlement. De lijsttrekkers worden door hun partijen naar voren geschoven en maken zich op voor een felle campagnestrijd. HP/De Tijd blikt vooruit.

Toen hij net naar Den Haag was getransfereerd, als opvolger van de opgestapte minister Thom de Graaf, gaf Alexander Pechtold aan dat hij de politiek maar ‘vuil en vunzig’ vond en posteerde zich nadrukkelijk buiten de ‘benauwende Haagse kaasstolp’. Inmiddels zijn we ruim tien jaar verder en is de frisse verschijning die Alexander Pechtold heette te zijn verworden tot symbool van de Haagse politicus.

De vlotte zelfverzekerde babbelaar die niet van zijn stuk is te brengen toonde zich de koning van de achterkamers. Menig hervormingsvoorstel werd door Pechtold uitonderhandeld met het kabinet namens de constructieve oppositie. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 werd de partij daar ruiterlijk voor beloond. Een ‘historische’ overwinning maakte van D66 de grootste partij in 11 van de 16 grote steden.

Kijken we naar de peilingen voor de Tweede Kamerverkiezingen dan is de oogst magertjes. In de peiling van De Hond staat de partij al weken op één schamel zeteltje in de plus ten opzichte van het zetelaantal nu. In het eerste kwartaal van 2015 noteerde D66 nog rond de 25 zetels, zelfs toen de PvdA nog op 15 werd gepeild (nu 8). Inmiddels lijkt niet D66, maar GroenLinks en het CDA te profiteren van het aankomende monsterverlies van de sociaaldemocraten.

D66 zou het redelijke alternatief moeten zijn voor teleurgestelde PvdA-kiezers, maar vooralsnog waait het zwevende electoraat met de frisse wind van Jesse Klaver mee. Heeft D66 te veel de uitstraling van een halve regeringspartij gekregen? Vreemd genoeg is de partij sinds het meer oppositie is gaan voeren in de peilingen gekelderd. Is de kiezer misschien uitgekeken op (de retoriek van) Alexander Pechtold? Als de grote tegenstrever van Geert Wilders zou hij toch moeten profiteren van diens enorme populariteit.

Er is werk aan de winkel voor D66, want de partij die momenteel het 50-jarig bestaan viert ligt, net als de SP op koers om het oogstseizoen mis te lopen. Campagneleider Sjoerd Sjoerdsma heeft er nog alle vertrouwen in, liet hij tijdens het congres van een paar weken terug weten: “Ik sluit niet uit dat wij over een jaar een nieuwe premier hebben: Alexander Pechtold.”

In de politiek moet je nooit iets uitsluiten.