IJsland debuteert op het EK met een nóg oudere speler dan Dirk Kuyt

Nog vóórdat Dirk Kuyt zijn debuut in de eredivisie maakte, speelde een andere voetballer al op het hoogste niveau in Nederland. In 1996 maakte hij zijn debuut voor PSV. 37 jaar is hij nu, en over een maand gaat hij zijn debuut maken op een Europees Kampioenschap voetbal. Zijn witte manen – nee, hij is nog altijd niet grijs – draagt hij nog steeds. Met de jaren zijn ze enkel korter geworden. IJsland maakte als eerste deelnemer van het EK in Frankrijk de selectie bekend, en Eidur Gudjohnsen mag mee.

Het is nog ver vóór 1994 als Gudjohnsen aan zijn eerste ‘buitenlandse’ voetbalavontuur begint. Dankzij de voetballoopbaan van vader Arnor Gudjohnsen groeit Eidur niet al te ver van Eindhoven op. In Brusselgem, boven Brussel, om precies te zijn. Vader Arnor voetbalt in België bij onder meer Lokeren en Anderlecht. Eidur houdt het op dat moment bij de lokale voetbalvereniging in Brusselgem. Als zijn vader België eenmaal achter zich laat, keert Eidur terug naar IJsland. Bij Valur maakt hij zijn debuut in het IJslandse profvoetbal.

Vijftien jaar is Gudjohnsen dan. “Hé, wissel die Baby!” schalt van de tribunes. En als ‘de baby’ niet gewisseld diende te worden, dan had “Die jongen nog luiers om in plaats van een voetbalbroek”. Gudjohnsen deed het niets. “Ik speelde tegen mannen van dertig jaar. Het ging me heel gemakkelijk af en scoorde veelvuldig. Ik kreeg wel regelmatig een elleboogstoot of een flinke schop, want volwassen kerels vonden het natuurlijk vervelend dat ze werden gedold door een jong ventje.”

Amper één seizoen later pikt PSV hem op. Slechts zeventien jaar is Gudjohnsen als hij zijn debuut maakt voor de Eindhovenaren. Hij redt het niet. Tijdens een jeugdinterland raakt hij zwaar geblesseerd, en Gudjohnsen keert terug naar IJsland. Volgens Nederlandse artsen zou hij nooit meer kunnen voetballen.

Maar Gudjohnsen geeft niet op. Gudjohnsen geeft nóóit op. Na anderhalf jaar kwakkelen in Eindhoven trekt hij zijn stoute voetbalschoenen in IJsland weer aan. Via KR Reykjavik komt hij bij Bolton Wanderers terecht, in Engeland. Daar werkt hij zich aan de hand van een Amsterdamse fysiotherapeut op tot sterkhouder van de club, die op dat moment nog in de First Division uitkomt. Met Bolton klimt Gudjohnsen op tot de Premier League, en schopt hij het tot de halve finale van de FA Cup. Het levert hem een contract bij Chelsea op.

Hij lijkt op dat moment al een heel voetballeven achter zich te hebben – en dat klopt misschien ook wel. Maar dan dient een mindere periode zich aan. Gudjohnsen is begin twintig als hij gokverslaafd blijkt. Tijdens een blessure bij Chelsea raakt hij verveeld, en vergokt hij in enkele maanden vier ton. Hij herpakt zich opnieuw. Na 54 doelpunten in 186 wedstrijden voor The Blues, verkast hij naar FC Barcelona, waar hij vooral in zijn laatste seizoen, onder Pep Guardiola excelleert. Hij wordt landskampioen, tijdens de (gewonnen) Champions League-finale zit hij op de bank.

Daarna volgen talloze clubs. AS Monaco, Tottenham Hotspur, Stoke City, Fulham, AEK Athene, Cercle Brugge, Club Brugge, opnieuw Bolton Wanderers, en een Chinees avontuur. Ondertussen stoeit Gudjohnsen zo nu en dan met overgewicht en zijn fitheid. Maar al die tijd blijft hij een zeer gewaardeerde kracht bij het nationale voetbalelftal van IJsland. Ooit zou IJsland een eindtoernooi halen, hoopte men, aan de hand van Eidur. Maar nooit kwam het ervan.

Totdat IJsland zich plots kwalificeert voor het EK in Frankrijk, komende zomer. Het EK waar Dirk Kuyt zal schitteren in afwezigheid. Gudjohnsen vond nog maar eens een club om zich fit te spelen. Net op tijd, volgens bondscoach Lars Lagerback. Molde FK is het geworden, de Noorse plaaggeest van Ajax. “Als hij daar in januari niet had gespeeld, zou ik hem niet hebben geselecteerd,” laat de bondscoach weten. Het gebeurde wel; Eidur Gudjohnsen maakt komende zomer op 37-jarige leeftijd zijn debuut op een eindtoernooi. Daar kan zelfs de eeuwig fitte Dirk Kuyt niet tegenop.