Iran zet geheime zedenpolitie in tegen ‘moreel verval’

Het officiële Iraanse persagentschap IRNA maakte onlangs melding van een nieuwe campagne tegen immoreel en onzedelijk gedrag. Een politie-eenheid, belast met de naleving van goede zeden, houdt burgers op Teherans hoofdstraten en in de belangrijkste winkelcentra in de gaten. Een opmerkelijke stap terug.

De Iraanse politie beschikt naar eigen zeggen over een uitgebreid netwerk van duizenden undercover agenten die zich richten op het aanpakken morele overtreders, zo berichtte persagentschap AFP. In Teheran, de hoofdstad van de islamitische republiek, zijn dat er volgens de lokale politiechef maar liefst 7.000. Die zedenagenten in burger – mannen en vrouwen – worden ook daadwerkelijk ingezet om op Teherans straten te patrouilleren en morele vergrijpen op te sporen.

Het gaat daarbij om uiteenlopende strafbare feiten, zoals algemeen asociaal gedrag of gezichtsbedekking die niet aan de norm voldoet. Ook roekeloos rijden of onnodig straten op en af rijden in een poging aandacht te trekken, het veroorzaken van geluidsoverlast, het lastigvallen van vrouwen of het verwijderen van de sluier in de auto behoren tot feiten die agenten aan willen pakken. Hoewel het officieel niet zo wordt gepresenteerd, lijkt de nieuwe maatregel vooral gericht tegen vrouwen, omdat de nadruk ligt op gezichtsbedekking en lichaamsbedekkende en niet te strak zittende kleding.

Het afdekken van het gezicht met een sluier is al verplicht voor vrouwen in Iran sinds de islamitische revolutie van 1979. Sindsdien proberen de Iraanse leiders hun conservatieve idealen aan de bevolking van het land op te leggen. Toch gaat de modernisering ook aan Iran niet voorbij en de afgelopen jaren sieren steeds meer Iraanse vrouwen, vooral in de grote steden, zich met steeds losser zittende hoofddoeken, kleurrijke shawls en make-up.

Ook het dragen van minder conservatieve kleding, zoals korte jassen en nauw zittende broeken, wordt steeds gangbaarder. Dat is zeer tegen de zin van de autoriteiten, die het gevoel hebben dat de grenzen van wat in religieus opzicht aanvaardbaar is worden opgerekt. Vandaar ook dat de autoriteiten zijn overgegaan tot de inzet van undercover zedenagenten. Dat dit door de overheid breed gecommuniceerd is, wordt door tegenstanders in binnen- en buitenland geïnterpreteerd als een poging tot intimidatie. Volgens Radio Free Europe, veroordelen Iraniërs de staatsinmenging massaal op social media, daarbij verwijzend naar het fenomeen van ‘Big Brother is watching you‘.

De inzet van de zedenagenten staat overigens haaks op andere inspanningen van de hervormingsgezinde regering van de Iraanse president Hassan Rouhani. Die won afgelopen februari nog de parlementsverkiezingen, juist vanwege de hervormingsgezinde boodschap, die in de smaak viel bij, met name, de jonge kiezers van Iran. Bijna 60 % van de 80 miljoen inwoners van het land is onder de 30 jaar en die willen niet de aansluiting met de rest van de wereld verliezen. De nieuwe campagne tegen moreel verval lijkt juist weer een terugval naar de conservatieve normen en waarden van de islamitische republiek.

Overtreders zullen door de undercover zedenagenten overigens niet terstond geconfronteerd worden met hun ontoelaatbare gedrag. De agenten zullen hun collega’s bij de politie per sms informeren over de morele overtreders. Vervolgens neemt de politie het over en komt in actie.