In beeld: een opmerkelijk dodenritueel

De Indonesische Lai’Rante is 65 jaar geworden. Ze is nu drie jaar dood. Als onderdeel van een bijzonder ritueel leggen familieleden haar te drogen in de zon. Het levert bijzondere, misschien nogal shockerende foto’s op. De Amerikaanse fotograaf Brian Lehmann legde het ritueel, dat Ma’nene wordt genoemd, vast.

Het lichaam van Daniel Seba Sambara fotografeerde Lehmann in Toraja op het eiland in Sulawesi. Sambara werd 71 jaar en overleed in 2012. Zijn lichaam wordt speciaal voor het ritueel afgestoft, zijn kleding wordt door vrienden en familie gewisseld. 

Lehmann legde ook Lingbong Bua’ vast. Lingbong Bua’, waarvan wordt verondersteld dat zij liefst 110 jaar oud is geworden, overleed acht jaar geleden. Haar lichaam wordt op de foto ondersteund door een balk, zodat men foto’s van haar kan maken, en, zoals bij het ritueel hoort, zodat ze kan drogen in de zon.


Ma’nene
Voor inwoners van Toraja en omgeving is de dood van een lichaam niet het abrupte einde zoals dat in het westen het geval is. In tegendeel, doodgaan is slechts een stap in een lang, geleidelijk proces. Geliefden worden weken in huis gehouden, soms maanden of zelfs jaren. Begrafenissen worden vaak zo lang als noodzakelijk uitgesteld zodat ook familieleden van heinde en verre afscheid kunnen nemen. Ma’nene wordt gezien als ‘de tweede begrafenis’ en wordt eens in de zoveel jaar gehouden in augustus.

Wanneer de dood niet vaarwel betekent, luidt de treffende kop van het verhaal van Brian Lehmann en Amanda Bennett. Meer foto’s van het Ma’nene-ritueel zien? Dat kan via deze link. Meer ‘wandelende doden’ zien kan ook hier.