Deze voormalige uitsmijter krijgt het defensie-apparaat van Israël

Hij werd in 1958 geboren in Chisinau, in de toenmalige Sovjetrepubliek Moldavië. Voordat hij in 1978 naar Israël emigreerde, werkte Avigdor Lieberman daar als uitsmijter in nachtclubs. In de decennia daarna werkte de mannetjesputter zich omhoog, het parlement in als leider van de rechts-nationalistische Jisrael Beeténoe-partij. Donderdag maakte de regering-Netanyahu bekend dat Lieberman voortaan de rol van minister van Defensie gaat vervullen, een beslissing die veel vragen oproept.

Lieberman is een hardliner van het zuiverste soort, en zeker geen nieuwkomer op het politieke toneel van Israël. In zijn politieke carrière deed hij nogal wat stof opwaaien met zijn controversiële uitspraken. Zo stelde hij nog niet zo lang geleden voor (onder andere) Arabieren die geen trouw zweren aan de staat Israël te onthoofden met een bijl, en dat Palestijnse gevangenen in de zee verdronken mogen worden. Ook zou hij gezegd hebben dat er een nucleaire bom op Gaza gegooid mag worden.

Hoe serieus al deze uitspraken ook genomen mogen worden – laatstgenoemde beschuldiging kwam van de Turkse premier Erdogan, die ook niet vies is van wat anti-Israël-retoriek – de feiten liegen er niet om. Zo woont Lieberman al sinds zijn aankomst in Israël in de nederzetting Nokdim, nabij Bethlehem. Deze nederzetting op de Westelijke Jordaanoever wordt door de internationale gemeenschap als illegaal beschouwd. Lieberman heeft het gehuchtje met zijn vergaarde kapitaal veranderd in een suburbane villabuurt.

Met de aanstelling van Lieberman als hoofd van de Israel Defence Forces geeft de regering van Benjamin Netanyahu een duidelijk signaal af. De vraag is wat een kabinet vol nationalisten betekent voor de moeizame vredesonderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen. Lieberman begeeft zich in goed gezelschap, want de gehele huidige coalitie in het Israëlische parlement wordt (onder meer door Washington) omschreven als ‘het meest rechtse kabinet in de geschiedenis van Israël’.

De Amerikanen zetten dan ook hun vraagtekens bij deze regering, en wat dit gaat betekenen voor de tweestatenoplossing waarover ze onder Obama de onderhandelingen herstartten, en waarvan de EU, Rusland en de Verenigde Naties een voorstander zijn. Die vragen zijn legitiem, omdat de nieuwe regering bijna louter politici bevat die zich uitdrukkelijk uitspraken tegen een dergelijke oplossing, sommigen in dezelfde ongenuanceerde oorlogsretoriek die Lieberman niet vreemd is.

De tweestatenoplossing is een voorgesteld plan om in Israël en de Palestijnse gebieden een oplossing te vinden voor het decennialang aanhoudende geweld in het gebied. Voorwaarden hiervan zijn dat er duidelijke grenzen getrokken worden, en daar wringt de schoen al. De voor het internationaal recht illegale settlements in Palestijns gebied moeten worden ontruimd, waaronder de woonplaats van Lieberman. Maar ook de terreuraanvallen (steekpartijen, aanslagen met auto’s) vanuit Palestijnse kant zijn toegenomen, hetgeen de opmars van rechts in Israël ten dele verklaart.

Alsof het bereiken van een oplossing voor dit voortslepende conflict niet lastig genoeg is, zorgt het huidige beleid van de Israëliërs niet bepaald voor een klimaat waarin ook maar een centimeter bezet land teruggegeven wordt. Hoewel er nog meer plannen op papier staan, wordt de Tweestatenoplossing over het algemeen gezien als de oplossing met de meeste kans van slagen.

De Amerikaanse president Obama ziet het als zijn missie om de onderhandelingen te leiden, en wilde eigenlijk voor het einde van zijn termijn in januari 2017 een doorbraak bereiken. Dat gaat hem naar alle waarschijnlijkheid niet meer lukken, en het is maar de vraag of de moeizaam opgestarte onderhandelingen überhaupt doorgezet gaan worden. Met een regering als de huidige lijken vruchtbare vredesonderhandelingen verder weg dan ooit.