Status quo rond kerncentrale Borssele, die bijna niemand wil

Daar stonden ze dan met hun sloophamers. Het idee had zo leuk geleken toen de actievoerders van Stop Borssele het bedachten, maar zo vlak voor de aandeelhoudersvergadering van energiemaatschappij Delta – eigenaar van de kerncentrale van Borssele – viel de actie vooral op door de knulligheid van de hele situatie rond Nederlands enige nog actieve kernenenergiecentrale.

Er is sprake van een status quo die zo in een roman zou kunnen. De kerncentrale draait verlies en is daardoor een zwaar blok aan het been van de noodlijdende eigenaar Delta. De Zeeuwse energiemaatschappij wil zich opsplitsen en de centrale – die wordt gezien als zijtak – verkopen. Alleen ligt de weg naar die verkoop vol adders.

Garantstelling
De centrale mag wettelijk namelijk alleen worden verkocht aan een Nederlandse partij. Daar wringt de schoen, want niemand wil de verouderde uit 1973 stammende centrale voor vele miljoenen kopen. Daarnaast kleven er de bekende veiligheidsproblemen aan nucleaire energie die de energievorm onaantrekkelijk maken. Toch wil de provincie Zeeland dat Delta Borssele koste wat het kost verkoopt. Het heeft het bedrijf zelfs een garantstelling van 150 tot 200 miljoen euro aangeboden.

Verkapte subsidie
Een verkapte subsidie richting de kernenergiesector vinden de milieuorganisaties WISE en Greenpeace. Tijdens de laatste aandeelhoudersvergadering afgelopen week boden ze samen met de actievoerders van Stop Borssele symbolisch de sloophamer aan om de centrale maar meteen met de grond gelijk te maken. Ze vinden het absurd dat de belastingbetaler meebetaalt aan een kerncentrale. “Als Borssele zijn eigen broek niet kan ophouden, heeft het geen bestaansrecht meer,” laten de organisaties weten tegen Omroep Zeeland.  Directe sloop zou volgens Delta weer kapitaalvernietiging zijn.

Discussie
De centrale staat al heel lang ter discussie. De bermen van de A58 richting Zeeland staat naar mate je dichterbij Borssele komt steeds voller met actieborden met duidelijke termen als ‘Nee tegen Kernenergie’ en ‘Sluit Borssele’. De Zeeuwen op Walcheren weten wel wat ze willen met Borssele: sluiten. Die plannen lagen er vaker in de 43 jaar dat de centrale draait. Pas in 2003 tijdens de tweede kabinetsperiode van Jan Peter Balkenende (een Zeeuw) werd besloten om Borssele tot 31 december 2033 open te houden.

Fonds
Om de sloop te financieren, stort de operator van de centrale EPZ (een joint venture tussen Delta en Energy Resources Holding BV) jaarlijks 15 miljoen in een 2012 opgericht fonds waaruit de ontmanteling moet worden gefinancierd. EPZ verwacht al twee jaar voor de geplande sluiting de 600 miljoen euro bij elkaar te hebben die nodig is voor de sloop van de centrale. Er zit volgens de operator op dit moment dankzij een hoog beginbedrag  172 miljoen euro in het fonds. Het einde van Borssele is dus al verzekerd. Het is wel nog te bezien onder welke eigenaar en met hoeveel financiële schade voor de provincie de centrale de komende zeventien jaar slijt. De sloophamer gaat niet, zoals de actiegroepen willen, vandaag vallen. Toch is het opvallend te zien hoeveel rompslomp er nog hangt rond een centrale die een groot deel van de Zeeuwen niet meer wil.