Waarom het een slecht idee is de naturalisatieprocedure te verlengen

Het verkrijgen van een Nederlands paspoort was nooit makkelijk. Voor nieuwe Nederlanders geldt onder anderen een integratie-eis, een bepaald basisinkomen en een legaal verblijf in Nederland van vijf jaar. En dat verblijf gaat nu verhoogd worden naar zeven jaar, zo is door de VVD en de PvdA in het regeerakkoord afgesproken.

En die zeven jaar geldt voor alle nieuwe Nederlanders, zonder uitzondering. Een absurd en voor de gemotiveerde immigranten in deze groep uiterst vervelend gevalletje symboolpolitiek. Want wat loont het om vanaf dag één in Nederland te integreren, als dat Nederlandse paspoort zeven lange jaren in de toekomst ligt? Als argument draagt Malik Azmani van de VVD aan dat er ‘op naturalisatieceremonies op het stadhuis mensen zijn die nog geeneens de Nederlandse taal goed spreken’.

Daar heb ik twee kanttekeningen bij. Allereerst: iemand die na vijf jaar de Nederlandse taal nog niet goed beheerst doet dat hoogstwaarschijnlijk ook na zeven jaar niet. En wanneer er überhaupt een naturalisatieceremonie plaatsvindt voor iemand die nog niet eens het aap-noot-mies-niveau haalt, is dat dan niet vooral een teken van een falend integratiebeleid, en zou dát dan niet eens grondig op de schop moeten? Taalbeheersing (of een gebrek daaraan) lijkt me een vrij doorslaggevende – en makkelijk te detecteren – factor voor een integratieambtenaar om een verzoek tot naturalisatie te weigeren.

Als het waar is wat Azmani zegt is het wellicht beter om juist die nieuwe Nederlanders intensiever en op een meer motiverende manier te begeleiden, maar tegelijkertijd wel strenger en doeltreffender te toetsen. En wanneer iemand dan vanaf dag één (of voor mijn part binnen de eerste twee maanden) aantoonbaar aan de slag gaat, gedreven is en aan een vastgesteld aantal eisen voldoet, kan hij of zij eerder aanspraak maken op het Nederlanderschap, na vier jaar bijvoorbeeld al. De andere kant van de medaille moet dan uiteraard ook mogelijk zijn: is er geen sprake van integratie? Dan nog geen paspoort.

De procedure in sommige gevallen versnellen, in plaats van nodeloos en zonder onderscheid verlengen dus. We hebben ze namelijk nodig, die Nieuwe Nederlanders. Zonder overdreven belegen te klinken wijs ik toch nog eens op het vaak herhaalde vergrijzingsmantra. Onze babyboomgeneratie gaat in grote getale met pensioen of is dat al. En die groep neemt alleen maar toe, baby’s worden er nauwelijks geboren. In 2040, op het verwachte hoogtepunt, is een kwart van onze bevolking ouder dan 65, waarvan een derde ouder dan 80 (de zogenoemde ‘dubbele vergrijzing’).

Geef diegenen die graag willen integreren – en die zijn er – juist die kans om snel en efficiënt een volwaardig lid van onze maatschappij te worden. Toets ze streng, evalueer ze, laat ze voor mijn part een haring met uitjes eten (hoewel: dan zou ondergetekende ook zakken, dus doe dat toch maar niet), maar ontneem ze niet de urgentie tot integreren door hun Nederlandse paspoort zeven lange jaren achter slot en grendel te leggen. Bied kansen, beloon ijverigheid en geef deze groep bovenal het gevoel erbij te horen. Immers: wie vanaf dag één het gevoel heeft onderdeel van de maatschappij te zijn, zal die niet gauw de rug toekeren.