Ahmed Aboutaleb als nieuwe PvdA-leider? De kansen en gevaren

In de achttien verkiezingen waaraan de PvdA meedeed sinds 1956 (toen het aantal Kamerleden werd verhoogd van 100 naar 150) hebben de sociaaldemocraten gemiddeld ruim 41 zetels gewonnen. De grootste uitschieter naar beneden was 2002, toen de partij vlak na de moord op Pim Fortuyn slechts 23 zetels kreeg.

In de peilingen van Maurice de Hond staat de PvdA momenteel op 8 schamele zetels. De PvdA verkeert, kortom, in een diepe crisis. Toch is er een uitweg, lijkt het. Uit onderzoek van I&O Research blijkt dat Aboutaleb de PvdA terug in de driver’s seat kan brengen. Met hem zou de PvdA op dit moment op 27 zetels uitkomen.

Opmerkelijk aan het onderzoek va I&O: de PvdA zou op dit moment (onder leiding van Samsom) op 16 zetels uitkomen, terwijl het panel van De Hond maar op de helft uitkomt. Dit zegt veel over de betrouwbaarheid(smarges), al peilde De Hond ook al eens dat de PvdA onder Aboutaleb een stuk populairder is dan onder Samsom of Asscher.

De populariteit van een burgemeester is bovendien altijd groter dan van een actief politicus in de Haagse arena. Of de ‘move’ werkt is dus de vraag. Aboutaleb is een bestuurder die na een staatssecretaris- en burgervaderschap niet de oppositiebankjes in wil. Zijn adagium is dat steden de toekomst zijn, stadsbestuur belangrijker wordt (is) dan het landbestuur. Aboutaleb doet dus louter mee voor het burgemeesterschap van Nederland. Zijn partijgenoot Job Cohen probeerde hetzelfde toen hij in Amsterdam de ambtsketting droeg, maar hij bleek een minder goede campaigner en debater dan gedacht. Een goede burgemeester maakt nog geen goede lijsttrekker. Cohen verloor de verkiezingen met minimaal verschil en ging als Tweede Kamerlid roemloos ten onder. Aboutaleb lijkt weliswaar een betere campagnevoerder dan Cohen, maar het dal waaruit de partij moet klimmen is een stuk dieper. Kiezen voor Aboutaleb is dus een alles-of-niets-strategie.

Maar Aboutaleb is natuurlijk ook de droomkandidaat voor de PvdA.

Hij spreekt een enorm brede groep potentiële kiezers aan. De Marokkaans-Nederlandse burgemeester wordt op handen gedragen in multiculti-stad Rotterdam. Zélfs door Leefbaar Rotterdam, de Fortuyn-volgelingen die wél in staat bleken een serieuze partij te worden. En zelfs PVV-kiezers geven Aboutaleb in het onderzoek van I&O een voldoende. Als vertegenwoordiger van een minderheid kan Aboutaleb de PvdA bovendien verzekeren van het kiezerspotentieel waar DENK en andere linkse partijen op mikken. Naar Aboutaleb wordt geluisterd in de Marokkaanse gemeenschap. Hij kan een verschil maken dat een roomblank politicus nooit kan.

Bovendien vertegenwoordigt hij meer een Lijst Aboutaleb dan de PvdA, en dat is op dit moment zeker een voordeel. Hij is niet besmet met deelname aan het bezuinigingskabinet Rutte II, waar met name de PvdA op wordt afgerekend. Aboutaleb was er niet bij en was het er ook niet altijd mee eens. Hij ging regelmatig tegen de partijlijn in, zoals bij de aparte opvang van homoseksuele asielzoekers en in zijn standpunt over uitreizende jihadisten.

De kracht van de Lijst Aboutaleb is ook een gevaar. Met Aboutaleb aan het roer verandert de PvdA op belangrijke onderwerpen van toon en standpunten. Met Aboutaleb kiest men niet alleen een nieuwe leider maar ook een (deels) nieuwe koers en hij ligt niet bij iedereen in de partij even goed.

Breekt nood wet? Ahmed Aboutaleb rekt de beslissing over zijn kandidatuur en heeft aangegeven dat hij niet met Samsom een strijd aan wil gaan, weer een afwijking van de partijlijn waar niet iedereen van gecharmeerd is.