Factcheck: een Night Shift-modus op je telefoon bevordert de slaap

Voor het slapengaan nog een artikeltje lezen op hpdetijd.nl, Facebookupdates van vrienden bekijken, of een berichtje sturen naar je laatste Tindermatch: het is alles behalve bevorderlijk voor de nachtrust. Dat blauwe licht van uw smartphone remt de aanmaak van melatonine af, het hormoon dat onze slaap reguleert. Apple integreerde daarom de Night Shift-functie in mobiele toestellen, die het scherm verandert in een oranje waas. Goed voor de slaap. Zegt men, althans.

Het is eind maart als Apple het nieuwste besturingssysteem iOS 9.3 lanceert. Vanaf dit systeem is het mogelijk om de nachtmodus in te schakelen. Ook op Android-toestellen is het al mogelijk om de nachtmodus in te schakelen, al gaat het bij dit besturingssysteem nog om een testversie. (Hier een handleiding in drie stappen.)

Oranje licht blokkeert het blauwe licht dat afkomstig is van allerlei schermen. Er zijn dan ook speciale oranje brillen te koop, zogenoemde ‘slaapbrillen’. De brillen zouden, zo zeggen de verkopers, 98 procent van het blauwe licht blokkeren. De verkopers halen onder meer een onderzoek van de Universiteit van Toledo aan, waaruit blijkt dat men een beter humeur en een betere nachtrust heeft bij gebruik van zo’n beschermingsbril.

Eensgezind
Bij het waarnemen van blauw licht wordt de aanmaak van melatonine afgeremd, waardoor het vermoeidheidsgevoel soms met een uur wordt vertraagd. Drie deskundigen lichten toe.

Gerard Kerkhof, emeritus hoogleraar van de Universiteit van Amsterdam en als psychofysioloog nog altijd verbonden aan het Slaapcentrum van MC Haaglanden, zegt het volgende over blauw licht: “We denken dat we zelf beslissen wanneer we slaap nodig hebben. Flauwekul! We hebben een biologische klok, net als planten en dieren. Het blauwe licht ontregelt die klok. Reserveer de slaapkamer nou gewoon voor slaap. Weg met die telefoon of televisie bij je bed.”

Raj Dasgupta, slaapspecialist aan de universiteit van Southern California, wijst erop dat talloze zaken de nachtrust kunnen verstoren. Stress, een te zware maaltijd, een spannend boek of een ruzie tijdens het avondmaal, bijvoorbeeld. De functie Night Shift zal weinig helpen als u vlak voor het slapen nog even e-mails van uw o-zo-drukke baan doorleest.

Andy Morgenstern van de American Optometric Association laat weten dat de kleur van het licht niet alleen gevolgen heeft voor de nachtrust; ook belast het de ogen. Blauw licht beperken kan leiden tot minder hoofdpijn, troebel zicht en minder droge ogen.

Over de effectiviteit van blauw licht op de slaap lijkt de wetenschap tamelijk eensgezind. De vervolgvraag is dan: werkt een dimmer, zoals de Night Shift-stand van Apple? Techwebsite The Verge vroeg het bedrijf om een reactie over de werking ervan, maar daar onthoudt Apple zich van. De enige toelichting die Apple geeft bij de nieuwe toepassing, valt te lezen op de eigen website:

“Uit veel onderzoeken is gebleken dat blootstelling aan helder blauw licht in de avond van invloed kan zijn op je bioritme, waardoor je moeilijker in slaap valt. Night Shift maakt gebruik van de klok op je iOS-device en je geografische locatie om te bepalen wanneer de zon ondergaat in jouw regio, en past vervolgens automatisch de kleuren van je display aan naar de warmere kant van het spectrum. ’s Morgens ziet je display er weer uit zoals je gewend bent. Welterusten.”

Conclusie: minder blauw licht is bevorderlijk voor de nachtrust, de biologische klok wordt door oranje licht in mindere mate ontregeld, maar, minder blauw licht zal een zware werkweek niet ongedaan maken. En zo’n dimmer op je Android- of Apple-telefoon? Vermoedelijk een opsteker voor de nachtrust, maar voordat er gedegen wetenschappelijk onderzoek naar het verband is gedaan, valt er geen bindend oordeel te geven.

Foto: Flickr | Japanexperterna.se