Vlamingen toleranter naar vluchtelingen dan Nederlanders

In Nederland is de afgelopen maanden soms fel gereageerd op de komst van vluchtelingen. In Vlaanderen komt verzet in de vorm van protest veel minder voor. Dat blijkt uit een analyse van de reacties op de komst van asielzoekerscentra.

Het Belgische nieuwsmedium MO* onderzocht de berichtgeving over de komst van asielzoekerscentra sinds 1 juni 2015 en constateerde dat in die periode in Vlaanderen 41 maal fysiek of virtueel werd geprotesteerd tegen de komst van vluchtelingen en asielzoekerscentra (azc). In diezelfde periode was sprake van 171 protesten in Nederland. Die protesten varieerden in intensiteit: van flyeracties en afgeblazen informatieavonden tot luidruchtige demonstraties en zelfs bestormingen van gemeentehuizen.

Nu heeft Nederland natuurlijk meer inwoners dan Vlaanderen, maar zelfs als dat gegeven in acht wordt genomen, hebben Nederlanders significant vaker problemen met de komst van vluchtelingen, zo blijkt uit de analyse van MO*. Daar komt nog bij dat de Nederlandse protesten vaker een gewelddadig karakter hebben, waarbij het zelfs tot fysieke bedreiging en mogelijk brandstichting is gekomen. December 2015 moest de gemeenteraad van Geldermalsen in veiligheid worden gebracht door de Mobiele Eenheid, toen burgers fel protesteerden tegen de komst van 1.500 asielzoekers in de gemeente. Die plannen zijn inmiddels van de baan. In een ander incident plaatsten onbekenden varkenskoppen bij een toekomstig azc. Vlamingen daarentegen protesteren minder vaak en minder fel, zo concludeert MO*, al is het bij de zuiderburen al eens tot brandstichting in een kledingloods voor vluchtelingen gekomen.

PVV
Op zoek naar een mogelijke verklaring voor dit verschil in houding en opvatting – gebaseerd dus op berichten uit de media – constateerde MO*dat de organisatie AZC-Alert grote betrokkenheid in Nederland heeft. AZC-Alert organiseert burgerprotesten tegen de komst van asielzoekers en is opgericht door Anita Hendriks, een fractiemedewerker van de PVV in Noord-Brabant. Worden de burgerinitiatieven tegen asielzoekers en vluchtelingen dan niet feitelijk ingegeven – zelfs gestimuleerd en gepland – vanuit een politieke partijagenda? Hendriks ontkent dit stellig, net zoals ze ontkent dat AZC-Alert flyers laat betalen door de extreemrechtse Nederlandse Volksunie (NVU). Dit werd eerder nog door de NVU zelf beweerd, zo schrijft MO*.

Een deskundige verklaart dat er geen organisatorische banden zijn tussen AZC-Alert en de PVV. Journalist en schrijver van een boek over de PVV, Chris Aalbers, stelt dat de PVV het geld en de structuur ontbeert om proactief een organisatie als AZC-Alert van de grond te tillen. Het ontbreekt simpelweg aan leden en middelen. Wel is er voor Aalbers qua gedachtegoed een grote gemeenschappelijke noemer voor wat betreft AZC-Alert en de PVV. Echter, de PVV is een partij die vooral op landelijk niveau opereert. Voor de burger zijn er lokaal vrijwel geen aanspreekpunten, zodat de stemmers met hun wensen en bezwaren blijven zitten, ook al hebben ze iemand in Den Haag die hun stem verwoordt. Volgens Aalbers kunnen deze mensen op een lokaal niveau hun ei kwijt bij AZC-Alert, ideologisch nauw verwant met de PVV.

Beeldvorming
Anders ligt dat in Vlaanderen, zo weet MO*. Vlaanderen heeft ook rechtse partijen, zoals het Vlaams Belang, maar die zijn veel beter bereikbaar voor de kiezer door een uitgebreid netwerk door heel het land. Aanspreekpunten, zo redeneert MO*, leiden woede en onvrede in goede banen, als een soort bliksemafleider. Een mogelijk verklaring voor het verschil in protest tussen Vlamingen en Nederlanders?

En hoe staat het ondertussen met de overlast van asielzoekerscentra, waar AZC-Alert zo fel tegen betoogt? Uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam naar de reacties van omwonenden op de komst van een asielzoekerscentrum blijkt dat die overlast meevalt. Als een azc eenmaal staat, vinden de meeste omwonenden de aanwezigheid van de nieuwe buren minder erg dan ze hadden verwacht. De negatieve beeldvorming in de media en negatieve geluiden van protestgroepen zouden verwachtingen creëren die, in de negatieve zin, geen recht doen aan de werkelijkheid.