Wat u moet weten over die racistische Facebookvriend

Er is al veel gezegd en geschreven over de regerende algoritmes op Facebook en de gevolgen daarvan op ons menszijn. Volgens een Amerikaans onderzoek heeft Facebook mogelijk de macht om ons te veranderen in racisten.

Zo extreem is het natuurlijk niet, maar uit het onderzoek van de psychologen Shannon Rauch and Kimberley Schanz maakt het lezen van nieuws via Facebook je wellicht vatbaar om racistische berichten eerder te accepteren wanneer ze tussen de babyfoto’s en verjaardagswensen in je tijdlijn staan. Rauch en Schanz vroegen een onderzoekspopulatie van 623 internetgebruikers (allen blank en 70 procent student) naar hun Facebookgebruik waarna ze hen een bericht lieten lezen van een fictief persoon. De testpersonen wisten alleen niet dat er van het bericht van de 26-jarige blanke man Jack Brown drie versies waren, die hun vatbaarheid voor polarisatie en discriminatie zou ontmaskeren.

In de eerste variant van zijn post zat een, volgens de onderzoekers, superioriteitsfocus. Het ‘legde de focus op het contrast tussen gekleurde en blanke mensen met een constante superioriteit bij de blanken’. In de tweede versie uitte Jack zich vanuit een slachtofferrol. De blanken in de VS zouden worden onderdrukt. Het derde bericht had een egalitaire achtergrond, waarin Jack voorbeelden van racisme in Amerika aankaartte en waarin hij concludeerde dat ondanks vooruitgang er ‘nog steeds gediscrimineerd wordt’. De onderzoekers vroegen daarna wat ze van het bericht vonden, wat het hen zei over de auteur en of ze het vonden kloppen met de realiteit. De resultaten waren op z’n zachtst gezegd verrassend te noemen.

De groep frequente Facebookgebruikers was ‘heel erg beïnvloedbaar voor de negatieve raciale berichten’. De groep die nog meer op het sociale medium zat, reageerde daarnaast heel positief richting het bericht met de superioriteitsfocus. Buitengewoon? Ja. Verrassend? Nee. Deze conclusie bevestigde juist de hypothese van Rauch en Schanz. Zij spraken uit dat ze verwachtten dat doordat ‘frequente Facebookgebruikers zich aanpassen aan een Facebookcultuur waarbij hunkering naar overeenkomst heel belangrijk is. Daardoor zijn ze vatbaarder voor overtuigend sturende berichten dan minder frequente gebruikers’.

Conformeren
Dat wil zeggen dat wanneer je vaak op Facebook zit je jezelf gaat conformeren met een geldende norm. En omdat Facebook de berichtenstroom die het op je uitstort baseert op de interesses van jouw vrienden of gelijkgezinden kan je in een vicieuze meningencirkel terechtkomen de jouw wereldbeeld bevestigende opvattingen. Volgens Megan Gardber van het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic zien zware Facebookers de site als een hulpmiddel in hun zoektocht naar sociale integratie, oftewel erbij horen. Hierdoor zullen ze een door een vriend gedeeld nieuwsbericht niet snel bekritiseren.

Miljoenen mensen volgen het wereldnieuws inmiddels via Facebook of andere sociale media. Facebook wil zelfs een eigen nieuwsdienst creëren waarbij we het nieuws via onze Facebookvrienden en tijdlijn tot ons nemen. Combineer dat met een potentiële basis voor racistische uitlatingen en er ontstaan een nieuwe basis voor polarisatie. In het geval van de studie was Jack Brown fictief, maar wat als dit onderzoek realiteit wordt?