Ook de Roma hebben hun langverwachte Holocaust-herdenking

In Polen en Hongarije werden dinsdag de Roma herdacht die omkwamen tijdens de Holocaust. Deze ‘vergeten groep’ vecht al langere tijd voor erkenning – en het lijkt erop dat die er op Europese schaal gaat komen.

Uit alle windstreken kwamen Roma in Auschwitz bijeen om stil te staan bij de slachtoffers van de Porrajmos, zoals de Roma de Holocaust noemt. Het was 72 jaar geleden, in 1944, dat alle inwoners van een speciaal Zigeunerlager in Auschwitz-Birkenau naar de gaskamers werden afgevoerd. Na luttele minuten was het over: 2897 doodgevallen mannen, vrouwen en kinderen lagen klaar voor het crematorium.

De genocide van de ‘zigeuner’-gemeenschappen (een benaming die Roma en Sinti zelf eigenlijk verwerpen) door nazi-Duitsland is voor velen van ons in Europa vrijwel onbekend. In een onderzoek stelt het NIOD in 2012 dat over het totaal aantal slachtoffers verschillende schattingen bestaan. ‘Deze lopen uiteen van 100.000 tot 300.000’, stelt het onderzoeksinstituut. Give or take.

Maar na jarenlange strijd hebben belangenorganisaties en ngo’s in Brussel het eindelijk voor elkaar gekregen dat de Europese Commissie de Roma Holocaust Herdenkingsdag uitroept.

In juli 2015 liet de Commissie weten de resolutie van het Europees Parlement (dd. 15 april 2015) te steunen. Daarin stelt het Parlement dat de Herdenkingsdag officieel erkend moet worden.

Die resolutie beschrijft ook de ‘diepe bezorgdheid over de opkomst van zigeunerhaat, zoals onder meer tot uiting door middel van anti-Roma retoriek en gewelddadige aanvallen op Roma in Europa’.

Het Europees Romarechtencentrum (ERRC) kan hier zeker over meepraten. Dit jaar heeft het ERRC beroep gedaan op regeringen om discriminatie van de Roma-gemeenschappen beter aan te pakken. Zeker in het licht van het geweld van nieuwgeboren extreemrechtse groepen op het Europese continent, stelt socioloog Ethel Brooks vanuit het hoofdkwartier in Boedapest.

In Europa leven er naar schatting 10-12 miljoen Roma, waarvan 6 miljoen in de EU. De afgelopen herdenking in Auschwitz zou zomaar ook eens volgend jaar door heel Europa kunnen worden gevierd. In Nederland herdenkt men alle slachtoffers op 4 mei. Maar het Nationaal Comité 4 en 5 mei hield vorig jaar op 1 augustus een tweede herdenking bij het Roma en Sinti Monument op het Museumplein in Amsterdam.

Dit jaar niet. Misschien volgend jaar wel.

Nadia El Khannoussi