Waarom cash voor vluchtelingen beter (en goedkoper) is dan spullen

Slechts zes procent van de hulp die wordt geboden aan vluchtelingen wordt uitgekeerd in cash, het overgrote deel van de hulp bestaat uit zaken als eten, dekens en verblijf. Hoewel het logisch is dat er in deze primaire behoeftes wordt voorzien, zouden vluchtelingen volgens de UNHCR (The UN Refugee Agency) en het Centre for Global Development meer gebaat zijn bij hulp in de vorm van contant geld.

Het bieden van eten en een slaapplek is uiteraard snel en effectief voor de urgente behoeftes, maar draagt niet bij aan het opbouwen van een nieuw leven. Andrew Harper, hoofdcommissaris bij de UNHCR zag het vluchtelingenkamp Al-Za’atari uitgroeien tot vierde stad van Jordanië en de problemen groter worden. Hij bracht daartoe de volgens hem goedkoopste en simpelste oplossing in de praktijk: vluchtelingen uit de kampen halen en geld geven om zichzelf te kunnen redden.

Doordat er op deze manier enorm wordt bespaard op administratieve kosten zou volgens economen tot wel 30 procent meer mensen geholpen kunnen worden met hetzelfde geld. Volgens Harper stelt het bovendien vluchtelingen in staat actief deel uit te maken van de economie. Met meer geld kunnen vluchtelingen in plaats van de slachtofferrol vervullen een eigen markt creëren of zich aansluiten bij bestaande ondernemingen.

Hulporganisaties en donoren vinden het vaak een geruststellende gedachte dat ze controle uitoefenen op waar het geld aan wordt uitgegeven. Uit de experimenten met cash is gebleken dat het geld vooral werd uitgegeven aan wat het hardst nodig was en kinderen vaker onderwijs bleven volgen.

Voor Harper is het een grote frustratie dat bepaalde organisaties dit niet willen erkennen. “Dingen efficiënter en effectiever maken zien zij als bedreiging voor de bestaande manier van werken,” stelt hij. Harper hoopt dat ngo’s en andere hulporganisaties afstand doen van hun starre houding en meer geld direct storten op de bankrekeningen die hij heeft aangemaakt voor de vluchtelingen in Jordanië.