De ‘beroofde’ Ryan Lochte en zijn kompanen: een reconstructie

Het klonk als een onwaarschijnlijke thriller. De Amerikaanse olympische zwemmers Ryan Lochte, Gunnar Bentz, Jack Conger en Jimmy Feigen zouden onder schot zijn beroofd door zich als politieagenten voordoende criminelen. Al snel bleek het verhaal te mooi om waar te zijn en brokkelde het stukje voor stukje af.

Zou Ryan Lochte hem hebben geknepen toen hij op het vliegtuig naar huis stapte? Op dat moment was hij nog de arme sporter die overvallen was door schietgrage dievegges. Hij wist wel dat het allemaal niet zo was gegaan, maar de 32-jarige zwemmer hield zijn kaken nog stijf op elkaar. Op basis van zijn prestaties waren de Spelen van Rio voor de zwemmer uitstekend verlopen. Dankzij de overwinning op de 4x200meter vrijeslag estafette met teamgenoten Michael Phelps, Townley Hass en Connor Dwyer mocht Lochte zich kronen tot de tweede meest gedecoreerde zwemmer aller tijden op de Spelen. Niet wetende dat hij enkele dagen later een beslissing zou nemen die zijn imago compleet onderuit zou halen.

Zondag 14 augustus
Het is vroeg in de ochtend in Rio de Janeiro wanneer de eerste berichten doorsijpelen. Illeana Lochte, zijn moeder, vertelt aan USA Today dat haar zoon en drie andere zwemmers zijn beroofd. “Ze zitten er flink doorheen,” verklaart ze. “Ze pakten alleen hun portemonnees en dat was het.” Het nieuwtje verspreidt zich als een lopend vuurtje na alle meldingen in de voorbeschouwingen over mogelijke onveilige situaties in de stad.

Later die dag komt Lochte met een eigen verklaring tegen televisiekanaal NBC. Het zou gaan om Braziliaanse criminelen die zich voordeden als agenten. Lochte: “De taxi werd aan de kant van de weg gezet en de mannen trokken meteen hun pistolen en zeiden dat we op de grond moesten liggen. Toen ik dat niet deed – omdat we niks verkeerd hadden gedaan – trok hij zijn pistool, laadde hem door en zette het tegen mijn voorhoofd. Toen pakte hij mijn geld en mijn portemonnee. Ze lieten ons achter met onze gsm’s en accreditaties.”

Waar Mark Adams, hoofd voorlichting van het IOC de beroving meteen in alle toonaarden ontkent, brengt het Amerikaanse olympisch team een statement naar buiten dat de versie van de zwemmers ondersteunt. Die avond tweet Lochte een dankbericht aan zijn fans. Hij is veilig en er is geen vuiltje aan de lucht.

Dinsdag 16 augustus
Lochte vliegt naar huis. Zijn Olympische campagne zit erop en hij hoeft niet te wachten op de slotceremonie. Of is het een doelbewuste vlucht voor de Braziliaanse justitie? Hij spreekt tegenover USA Today voor het eerst over de gebeurtenissen. Zo heeft hij het voorval eerst verzwegen voor de officials van het Amerikaanse Olympische team. “We wilden niet in de problemen komen,” vertelt hij.  Volgens zijn advocaat Jeff Ostrow is Lochte’s verhaal klaar als een klontje.

De zwemmer zou voor de volle honderd procent hebben meegewerkt aan het onderzoek. “Het is gebeurd zoals hij aangeven heeft. Ik weet dat Ryan wilt dat de aandacht zich nu op hem richt in plaats van op de prestaties van het Amerikaanse team,” aldus de raadsman. In Rio de Janeiro ontstaan gaandeweg de dag vordert de eerste twijfels. De politie kan amper bewijs voor de overval vinden. Zo zouden de zwemmers niet meteen de politie hebben gebeld en niet weten rond welk tijdstip de beroving gebeurde.

Woensdag 17 augustus
De eerste serieuze breuken verschijnen in de leugenspiegel van Lochte en consorten. Zijn paspoort en dat van Feigen wordt namelijk gevorderd door een Braziliaanse rechter. Ware het niet dat Lochte al veilig in de VS zit. Zijn advocaat ontkent tegenover TMZ dat hij iets weet van het paspoortverzoek. Later die dag is de eerste doorbraak wanneer het Britse tabloid The Daily Mail videobeelden publiceert waarop te zien is hoe het kwartet arriveert in het olympisch dorp. Ze hebben bij de detectiepoortjes overduidelijk hun portemonnees in hun handen.

Die avond in Rio worden Jack Conger en Gunnar Bentz opgepakt vlak voordat ze op een vliegtuig terug naar de Verenigde Staten willen stappen. Ze mogen het land pas uit wanneer ze een volledig getuigenverslag afleggen.

Donderdag 18 augustus
Op donderdag 18 augustus valt de spiegel aan diggelen wanneer in Braziliaanse media het verhaal verschijnt over Amerikaanse zwemmers die vernielingen hebben aan een benzinestation en ruzie hebben gemaakt met beveiligers. Wanneer O Globo camerabeelden naar buiten brengt, wordt het verhaal heel gecompliceerd. Op de beelden is te zien hoe de zwemmers een steegje achter het pompstation uitlopen en bijna in de verkeerde taxi stappen. Even later, op beelden die in handen zijn van CNN is te zien dat twee beveiligers de taxi tegenhouden terwijl pompbedienden een kapot bord uit het steegje halen. De zwemmers zouden dat hebben vernield. 

Volgens Associated Press, dat een collega van de beveiliger als bron aanhaalt, heeft Lochte het hele verhaal bij elkaar gelogen. De politie van Rio de Janeiro is met deze beelden in de tas zeker van zijn zaak. “Er was geen beroving,” stelt politiechef Fernando Veloso op een ingelaste persconferentie.

Vrijdag 19 augustus
De schijnberoving is de hele week een hot topic geweest in de Amerikaanse media. Net wanneer de vrijdagmiddag valt in Rio komt Lochte met een verklaring die even openhartig als vaag is. Op Twitter en Instagram post hij dat hij zijn excuses wilt aanbieden voor zijn gedrag en voorzichtiger had moeten zijn. “Ik had voorzichtiger en eerlijker moeten zijn in de manier waarop ik de gebeurtenissen van die vroege morgen en mijn rol daarin beschreef,” erkent hij. Over de gebeurtenissen zelf is hij even cryptisch. “Het is traumatisch om samen met vrienden in een vreemd land, waar je de taal niet spreekt, tegenover een vreemde te staan die een pistool op je richt en geld eist om je te laten gaan,” schrijft hij.“Ik heb een paar dure lessen geleerd,” besluit de 32-jarige Lochte. 

Zaterdag 20 augustus 
Gunnar Bentz komt met een verklaring. Hij pleit nooit een verdachte te zijn geweest in de ogen van de Braziliaanse politie. “Ik werd enkel gezien als getuige,” schrijft hij. Waarna hij een flinke sneer uitdeelt: “Ik kan niet aangeven waarom hij het deed, maar Ryan (Lochte, red.) stond daar maar te schreeuwen tegen de beveiligers.” Een stevige dolk in de rug van zijn teamgenoot. Even verder beschrijft hij hoe het viertal de zaak afhandelt. Uiteindelijk is een betaling van 50 dollar genoeg om de schade af te rekenen. Niet iets waar je om zou jokken.

Je leert als kind al dat liegen nooit werkt. De waarheid haalt je altijd in. Zo ook bij Ryan Lochte en zijn ‘beroofde’ kompanen.