Wie IS moet leiden als Al-Baghdadi wordt uitgeschakeld

De internationale coalitie die strijdt tegen IS zet steeds meer in op het uitschakelen van de leiders van de militant-extremistische organisatie. Dat lijkt Islamitische Staat echter niet te deren. Nieuwe gewelddadige kopstukken staan te trappelen om in het gat te springen.

De dood van Abu Mohammed al-Adnani, de officiële woordvoerder van de Islamitische Staat (IS), op 30 augustus was een zware klap voor de militante organisatie. Al-Adnani was tijdens een verblijf in de Syrische stad al-Bab, in de regio oostelijk van Aleppo, het doelwit van luchtaanvallen door de internationale coalitie, vanwege de belangrijke rol die hij binnen IS vertolkte en vanwege het feit dat hij regelmatig als woordvoerder naar buiten trad. Volgens geruchten zou hij benoemd worden tot nieuwe emir van Syrië, ware het niet dat hij bij de bewuste bombardementen de dood vond.

De dood van Al-Adnani laat zien dat de internationale coalitie vastbesloten is om sleutelfiguren binnen IS uit te schakelen. De terroristische organisatie maakt zich dan ook zorgen over een mogelijke aanval op Abu Bakr al-Baghdadi, de leider van de organisatie. Volgens rapporten van inlichtingendiensten, heeft de organisatie al verschillende kandidaten die als vervanger kunnen optreden, mocht Al-Baghdadi worden gedood.

De man met vele namen
Moussa al-Shawakh is een van de topkandidaten om de positie van woordvoerder binnen IS over te nemen. Hij draagt verschillende namen, waaronder Abu Abdullah al-Gharib en Abu Ayyub al-Ansari.

Al-Shawakh, een Syriër uit Raqqa, werd geboren in 1973 en studeerde rechten aan de Universiteit van Aleppo. Al vrij snel kwam hij in contact met een fundamentalist die jonge mannen rekruteerde voor de strijd tegen de Amerikaanse troepen in Irak in 2013. Later zou blijken dat Al-Shawakh banden onderhield met het Syrische regime. Hij zat verschillende keren in de gevangenis en tijdens zijn laatste verblijf in de Sednaya-gevangenis kwam hij in contact met salafistisch jihadisme. Aan het begin van de Syrische revolutie in 2011 werd hij met andere bekende extremisten door de Syrische regering op vrije voeten gesteld.

Het Syrische regime hoopte dat hiermee de oppositie schade berokkend zou worden en zich in een meer extremistische richting zou bewegen. Tijdens de Syrische revolutie nam hij de naam Abu Luqman aan. Hij werd uiteindelijk de eerste gouverneur van de provincie Raqqa in Syrië, de zelfuitgeroepen hoofdstad van IS-gebied.

Wreed
Tijdens de opkomst van IS was Al-Shawakh, die we hierna Abu Luqman zullen noemen, een van de eersten die trouw zwoer aan de huidige IS-leider Al-Baghdadi. Abu Luqman staat bekend als uiterst wreed vanwege zijn ronduit sadistische martelmethoden en is de opdrachtgever voor vele ontvoeringen van activisten alsmede leiders en leden van het Vrije Syrische Leger.

In 2013, werd Abu Luqman benoemd tot gouverneur van het gebied ten oosten van Aleppo. Met zijn invloed en tactische vaardigheden wist hij te voorkomen dat fracties van de Syrische oppositie zich verder uitbreiden in de door IS beheerste gebieden en wist hij de grip van IS op deze regio’s te versterken. Begin 2015 nam hij afscheid van de naam Abu Luqman en staat sindsdien bekend als Abu Ayoub. Eveneens sinds die tijd is hij als algemeen toezichthouder verantwoordelijk voor de sharia-kampen waar IS-aanvoerders worden opgeleid.

Abu Ayoub is overigens niet de enige kandidaat die in in de toekomst het leiderschap van IS over zou kunnen nemen. Hij lijkt op korte termijn al de vacante positie van de uitgeschakelde woordvoerder Al-Adnani in te gaan nemen, wat betekent dat hij na Al-Baghdadi de meest invloedrijke persoon binnen IS.

Wie van de kandidaten het leiderschap binnen IS naar zich toe zal weten te trekken is nog onzeker. Duidelijk is wel dat het nieuwe gezicht van IS gepokt en gemazeld is in politieke intriges, religieus fanatisme en gewapende strijd. Het nieuwe gezicht zal bepaald niet minder bloeddorstig en extreem zijn dan zijn voorgangers.