Gülen spreekt: ‘Als ik word uitgeleverd, betaal ik zelf mijn ticket naar Turkije’

Sinds de mislukte coup in Turkije is er veel geschreven en gesproken over Fethullah Gülen, de man achter de Hizmet-beweging en de man die de Turkse president Erdogan verantwoordelijk houdt voor de putschpoging in zijn land. Gülen (78) woont in ballingschap in een bakstenen huis in Saylorsburg, Pennsylvania, en laat zelden van zich horen. Journalist Evelyn Finger zocht hem op voor het Duitse weekblad Die Zeit, en sprak over de beschuldigingen aan zijn adres en van zijn adres, en zijn uitlevering aan Turkije.

In 1999 werd Gülen al eens aangeklaagd omdat hij de Turkse regering omver wilde werpen. Gülen verweert zich door de journaliste te melden: “De hoogste gerechtelijke instanties van Turkije hebben mij toen vrijgesproken.” Bovendien, zo zegt Gülen verderop in het interview: “Ik veroordeel elke vorm van terreur.” Ook meent hij de politieke islam altijd af te hebben gewezen.

Nu, zeventien jaar later, wordt hij opnieuw beschuldigd van een coup. “Wie er ook achter deze putsch zat, heeft de regering en de principes van de Hizmet verraden. Ik heb de couppoging al veroordeeld toen hij nog gaande was. (-) U weet dat Erdogan de putsch een ‘godsgeschenk’ heeft genoemd, toen hij die nacht in Istanboel landde.”

Of hij beweert dat Erdogan zelf achter de putsch zit, vraagt Finger dan. “Tot nu toe had ik dat enkel als een mogelijkheid beschouwd, maar nu is het voor mij een zekerheid. Volgens de jongste verklaringen van een Turkse officier hebben de stafchef en de baas van de geheime dienst elkaar ontmoet in het hoofdkwartier van het leger. Ze wisten toen al alles wat er nadien zou gebeuren. De putsch heeft Erdogan de mogelijkheid gegeven om naar eigen goeddunken te handelen. Er worden duizenden mensen uit de ministeries, het leger, de politie en het gerecht gezet. Er zijn advocaten, zakenlui, journalisten en echtgenoten van Hizmet-aanhangers gearresteerd. Dat moet al langer voorbereid zijn.” In juli al beschuldigde de geestelijk leider het Erdogan-regime zelf al van het regisseren van de coup.

De Turkse regering en seculiere critici beweren dat de Hizmet-beweging de voorbije twee decennia de Turkse staat systematisch ondergraven heeft, herinnert Finger. “Ik wijs die beschuldiging categorisch van de hand. Mijn leerstellingen gaan niet in tegen de grondwet. Als een ambtenaar die sympathiseert met Hizmet onwettelijk of onethisch handelt, ben ik de eerste om die te veroordelen.”

Turkije heeft de Verenigde Staten gevraagd om uitlevering van Fethullah Gülen. Finger vraagt hem of hij bang is voor die uitlevering. Hij antwoordt: “Ik geloof niet dat de Verenigde Staten hun rechtsstaat zullen verloochenen en mij uitleveren omdat het politiek opportuun lijkt. In het onwaarschijnlijke geval dat ze me zouden willen uitleveren, betaal ik zelf mijn ticket naar Turkije. Ik ben 78 jaar oud, ik ben niet bang voor de dood.”

Het hele interview met Gülen, waarin ook zijn band met Erdogan en zijn vroegere steun aan Erdogans partij worden besproken, leest u via Knack op Blendle.