Laat de tirade van Ivan Cuéllar een eye-opener zijn voor de journalist

“Je bent een idioot!” tierde de Spaanse keeper Ivan Cuéllar dinsdag tegen een journalist in het persvak. “Vind jij dat de informatie die je verstrekt juist is?” De journalist in kwestie was met stomheid geslagen en de beelden van de tirade werden gretig gedeeld op het internet. Cuéllar legt de vinger op een zere plek.

Vlak voor een voetbalduel, eerder die week, stapten Cuéllar en zijn teamgenoten uit de spelersbus. Net op dat moment krijgt een fan een epileptische aanval, waarop Cuellar bezorgd naar het incident kijkt. Een journalist van de lokale krant La Nueva España filmt het voorval en interpreteert de blik van Cuéllar als arrogant. Als diezelfde journalist later in het persvak plaatsneemt voor een persconferentie, schiet Cuéllar uit zijn slof.

“Een filmpje versturen, zodat iedereen erover kan spuien,” fulmineert de goalie tegen de journalist. “Dat is de journalistiek van tegenwoordig. Jij ziet wat er gebeurt en stuurt het naar de krant zonder te zeggen dat de fan een epileptische aanval had. Ben je dan een goede journalist? Sorry dat ik het zeg, maar je bent een idioot.”

Cuéllar wijst hier op een belangrijke ontwikkeling in de journalistiek.

Het internet staat tegenwoordig vol voetbalwebsites die niet gelieerd zijn aan traditionele media. In Nederland kennen we websites als voetbalzone.nl, FC Update en goal.com die al bloggend voetbalnieuws verzamelen en naar een groot publiek sluizen op sociale media. Zulke sites worden al langere tijd beschouwd als bedreiging voor de klassieke berichtgeving, niet alleen die over sport.

Traditionele sportmedia (dagbladen, voetbaltijdschriften en de televisie) zien hun aandeel kelderen door de online-consumptie van voetbalnieuws. Zo heeft het grootste voetbalblad van ons land, Voetbal International, de oplage zien kelderen. VI had vijf jaar geleden nog een oplage van 155.000 tijdschriften. Dat aantal is gedaald tot een wekelijkse oplage van 94.000 bladen volgens de laatste NOM-cijfers. Als gevolg van de oplagedaling verliezen vijftien journalisten hun baan bij VI. Nee, dan het bereik van twee miljard paginaweergaven in 2015 voor voetbalzone.nl. Alleen zijn de werknemers daar meer curatoren van het voetbalnieuws.

“Er is geen verdienmodel voor objectieve, onafhankelijke voetbaljournalistiek in de toekomst,” waarschuwde sportmarketeer Chris Woerts begin augustus nog in NRC Handelsblad. Internationaal geldt precies hetzelfde probleem. De sportsite van de BBC staat qua bezoekersaantallen al jaren in de schaduw van de Engelse website goal.com. Sites als goal.com en voetbalzone.nl plaatsen niet alleen wedstrijdverslagen, ook het sociale leven van de voetballers komt voorbij.

De NOS doet in 2013 vrolijk verslag van de huwelijksperikelen van voetballer Rafael van der Vaart. Het entertainmentgehalte van de sport lijkt groter dan ooit tevoren. Je zou haast begrijpen waarom de Spaanse journalist het filmpje zonder de relevante context op het internet plaatste. Een kat in het nauw maakt rare sprongen, zou je zeggen.

Het filmpje van de tirade van Cuéllar tegen de journalist van La Nueva España is waarschijnlijk vaker bekeken dan het filmpje bij de spelersbus zelf. We springen van hype naar hype. Nog zo’n voorbeeld: de video van de Franse amateurdoelman van Vannes OC die een strafschop in drie keer wist te stoppen?

Voetballers en hun clubs doen zich tegenwoordig in officiële berichten voor als perfecte individuen en staan vaak alleen maar clubkanalen te woord. (Herinnert u zich het hemeltergende, kritiekloze interview van Marc Overmars op AjaxTV?) Ze zijn grote merken geworden en een verkeerde uitspraak kan het einde zijn van een zorgvuldig opgebouwd imago. Daar wringt de schoen tussen de voetbaljournalist en de voetballer.

De voetbaljournalistiek is op z’n best als het schuurt (neem Maxim Hartman) en voetbaljournalisten mogen zeker geen koorknaapjes worden. Ze moeten zich vooral blijven concentreren op risicovolle onderwerpen als matchfixing en machtsverheerlijking binnen de voetballerij. Als het vizier maar volledig open staat en er niet tendentieus wordt bericht. Het is verwerpelijk dat de Spaanse journalist niet het volledige verhaal naar zijn chef stuurde. En ik zou precies als Cuéllar hebben gereageerd, al begrijp ik de journalist die zijn kopij voor de dag moet leveren.

Om maar even met de billen bloot te gaan: ik deed het een paar jaar geleden zelf ook bij AD Sportwereld. Tijdens mijn eerste journalistieke stage ging ik gretig op zoek naar click bait. Op een dag viel mijn oog op een opvallend filmpje uit de Deense voetbalcompetitie. Na een reeks nederlagen won Brøndby IF eindelijk een wedstrijd. Een vrouwelijke fan was zo blij dat ze haar shirt uittrok, waarna de camera inzoomde op haar twee hoogtepunten. Met succes, want het stukje werd de topper van de dag.

Het is niet alleen kommer en kwel in de voetbaljournalistiek. Initiatieven als De Staantribune en SANTOS springen in het bres voor de echte liefhebber. Alleen is er het snelle segment een serieus probleem. Laat Ivan Cuéllar en zijn ruzie met een Spaanse voetbaljournalist een eye-opener zijn.