De 3 gemiste kansen van zelfdestructieve Trump

De Amerikaanse verkiezingen komen dichter en dichterbij. Hillary Clinton of Donald Trump: de keuze voor de vijfenveertigste president van de Verenigde Staten maakt deel uit van een ongekend spektakel. HP/De Tijd zit twee maanden lang boven op de peilingen.

Donderdag 13 oktober, nog 25 dagen
Bingewatchers van de politieke serie House of Cards! Hebben jullie hetzelfde gevoel? Alle trucs die beide partijen in de Amerikaanse verkiezingsrace gebruiken, hebben wij allang gezien. Kevin Spacey’s Frank Underwood deinst, evenals de campagne van Clinton, er niet voor terug om oude trucs te gebruiken en zo nu en dan een onflatteus filmpje van de concurrent te lekken. Sterker nog. Lord Dobbs, de bedenker van de originele Britse House of Cards, ziet in Hillary de verpersoonlijking van Underwood’s vrouw Claire.

De huidige campagne zou zo bedacht kunnen zijn door de scriptschrijvers van de Netflix-serie. Bill Clinton heeft vorig jaar meerdere malen aangegeven dat er waarheid schuilt in House of Cards. “Het klopt voor 99 procent,” zei hij onder meer tegen Business Insider. Net als de Underwoods zijn de Clintons een sterk politiek koppel, die na de afgelopen desastreuze weken voor tegenstrever Donald Trump, weer kunnen intrekken in het Witte Huis.

Volgens de verzamelde peilingen van Real Clear Politics loopt Clinton verder weg van Trump. Haar huidige voorsprong van 6,2 procent doet denken aan de marges van de afgelopen zomer. Dat doet niet af aan het feit dat de positie van Clinton het afgelopen jaar op peilinggebied een paar keer wankelde en waarin de Democraat zich achter Trump moest scharen. Drie keer – op 5 december 2015, 24 mei en 27 juli 2016 – koestert de Republikein volgens Real Clear Politics een voorsprong op zijn rivale.

Credit: Real Clear Politics
Credit: Real Clear Politics

4 december 2015
Trump gaat als een speer in de Republikeinse voorverkiezingen. Het magazine Time roemt hem zelfs als ‘Torpedo Trump’, omdat hij zijn tegenstrevers aan het vernietigen is. Het gat in de peilingen van Real Clear Politics dat gigantisch was aan het begin van het jaar is verworden tot een minuscuul verschil van 0,6 procent. Voor het eerst ontstaat er in de Verenigde Staten het gevoel dat Trump echt een kans maakt mocht het tot een duel met Clinton komen. Amerika is net in San Bernardino in het hart geraakt door Syed Rizwan Farook en Tashfeen Malik. Het echtpaar schiet in het plaatsje in Californië veertien mensen dood, niet lang nadat ook Parijs werd getroffen door terrorisme.

De angst die in de dagen na San Bernardino heerst, speelt Trump in de kaart. Hij reageert door het sneller dan Clinton te linken aan terrorisme en noemt het een ‘islamitische ramp’. Hij stijgt in de peilingen, maar schiet zichzelf door de voet door op 8 december op te roepen tot een verbod voor moslims om de VS binnen te komen. Zijn supporters gedragen zich triomfantelijk, maar een groot deel van Amerika reageert verbijsterd en het aandeel-Trump verliest terrein.

24 mei 2016
Amerika dut weer in, maar schrikt eind mei ruw wakker. Trump staat volgens Real Clear Politics voor het eerst aan de leiding! Oké, het zijn 0,2 procentpunten, maar een voorsprong is een voorsprong. Trump valt op 23 mei via Instagram Bill Clinton voor de eerste keer goed aan. In de korte video is een verslag van Juanita Broaddrick te horen, een vrouw die Bill in 1978 zou hebben verkracht.

Maar of dit een slimme move was, terwijl hij zelf onder vuur van de New York Times lag over zijn eigen houding tegen vrouwen? De tactiek is typerend voor de zelfverzekerde Trump: he goes for the kill. Het Instagram-bericht heeft echter niet het door hem gewenste effect. De aandacht komt op het artikel van de New York Times te liggen. Als we de huidige coming-outs van vrouwen over Trumps handelingen moeten geloven, is het een eerste grote steen door de ruiten van zijn trein die net lekker op gang is.

27 juli 2016
De democratische conventie in Philadelphia had op geen slechter tijdstip voor Clinton kunnen komen. Trump is net officieel gekozen tot de Republikeinse nominatie en een groot, sceptisch deel van de partij begint te draaien in het voordeel van Trump. Een groot deel scandeert zelfs mee tijdens de eigen conventie in Cleveland om Clinton op te sluiten. Daar bovenop komt ook het hoogtepunt van het e-mailschandaal rond Clinton. Trump speelt hier slim op in door Poetin op te roepen om 30.000 verdwenen e-mails van Clintons server te vinden en ze over te dragen aan de FBI.

In navolging op de onrust rond Clinton pakt Trump zijn grootste voorsprong (0,9 procentpunten) in de peilingen tot nu toe. Maar opnieuw draait hij zijn eigen campagne de nek met laatdunkende uitspraken over Humayun Khan, een Amerikaanse militair die in 2004 gedood werd door een zelfmoordterrorist in Irak. Hij zou niks opgeofferd hebben in de ogen van Trump, terwijl de zakenman zichzelf op de borst klopte. “Ik heb heel, heel hard gewerkt om duizenden banen te creëren in dit land. Ik ben degene met succes.” Om erna openlijk de verbale confrontatie aan te gaan met de belangrijkste Republikein Paul Ryan. Begin augustus is de voorsprong van Trump veranderd in een gigantische achterstand.

Terugkijkend op de momenten dat Trump aan kop heeft gestaan het afgelopen jaar beklijft de gedachte dat hij het zelf weer verprutste. De Republikein kent namelijk maar één soort politiek: die van de confrontatie. Het is een tactiek die hem een paar keer in de leiding heeft gebracht, maar die hem keer op keer de voorsprong deed verliezen. Na het debat van afgelopen zondag, de opgezegde steun door de partij van partijleider Ryan en de reeks vrouwonvriendelijke acties lijkt zijn rol uitgespeeld. Trump had zijn kansen, maar hielp ze zelf om zeep.

In the end winnen de Underwoods de Clintons.