De cijfers: homogeweld in onze tolerante hoofdstad

In de nacht van zaterdag op zondag werd in het Amsterdamse centrum een homoseksueel stel zwaar mishandeld. De ochtend erop vielen er ‘anti-homoflyers’ op de deurmatten van bewoners in de wijken Amsterdam-West en Nieuw-West. In juli werd een homoseksueel stel uit hun woning in Nieuw-West gepest. Welke feiten schuilen er achter het incident en de anekdote?

‘Wij willen in Amsterdam gewoon over straat kunnen lopen, hand in hand,’ verklaarde fotograaf Erwin Olaf in 2010 in Zomergasten, zelf homoseksueel. Een jaar eerder, zo las hij gealarmeerd voor, was het aantal aangiftes tegen homogerelateerd geweld hoog. 371 incidenten in een jaar tijd, waarvan 87 gewelddadig. Hij deelde anekdotes over woordenwisselingen, scheldkannonades en geweld in onze o zo tolerante hoofdstad.

De cijfers die Olaf aanhaalde, waren afkomstig van de Amsterdamse politie. Een jaar later bleek het aantal – wederom op basis van politie-informatie – aangiftes gestegen. 487 incidenten in 2010, 182 daarvan waren gewelddadig.

Het totaalaantal gemelde incidenten steeg in de jaren daarop licht. In 2012 werden er 488 incidenten gemeld, waarvan 176 gewelddadig. In 2013 steeg het totaalaantal aangiftes naar 535. 189 van die incidenten waren gewelddadig.

De politie plaatst wel een kanttekening bij deze gegevens: de toename in het aantal aangiftes hoeft geen toename in het aantal geweldsincidenten in die jaren te verraden. Mogelijk gaat het hierbij slechts om een hogere aangiftebereidheid.

In 2014 publiceerde de Nationale Politie een onderzoek naar anti-homogeweld in Nederland, en vergeleek daarbij de jaren 2009 en 2013. In Amsterdam werden veruit de meest meldingen geregistreerd: 60 procent. Een mogelijke verklaring van de politie: de hoofdstedelijke eenheid heeft een actief eigen homonetwerk, de eenheid Roze in Blauw Amsterdam, waardoor actiever wordt gezocht naar homogerelateerde incidenten dan in sommige andere steden.

In juli publiceerde de gemeente Amsterdam interessante gegevens (hier in pdf) over de beleving van veiligheid door homoseksuelen in Amsterdam. Bijna een kwart van de homoseksuele mannen heeft weleens discriminatie ervaren, 6 procent is slachtoffer geweest van geweld. (Van heteromannen is 12 procent weleens gediscrimineerd en 4 procent het slachtoffer geweest van geweld.) 25 procent van de ondervraagde (mannelijke) homoseksuele Amsterdammers voelt zich soms onveilig in zijn stad.

Volgens de Amsterdamse wethouder voor Diversiteit durven ‘nog te veel roze Amsterdammers durven niet hand in hand over straat. Ik wil dat je in Amsterdam kunt zijn wie je bent.’ De gemeente Amsterdam doet volgens de stadskrant het Parool nader onderzoek.