We moeten stoppen Donald Trump te volgen

Donald Trump stuurt ons allen het bos in met zijn Twitterkanonnades. Hij tweet zoveel dat het lastig is een voorzichtige beleidslijn te ontwaren. Wel volgen veel media zijn tweets hondstrouw en proberen ieder nieuwswaardig element eruit te pikken. Het brengt Trump juist zijn gratis publiciteit.

Door de verkiezing van Trump en de stroom ervan – en de daaropvolgende discussie erover – is nepnieuws een hot topic. Facebook en Google, gezien als de acceleratoren van de nepnieuwsstroom, proberen hun algoritmes aan te passen om de nieuwsstroom zo nepnieuwsvrij mogelijk te houden. Daarmee zou je het probleem kunnen afdoen als een opgeloste zaak, maar het ligt juist veel dieper.

Nepnieuws 
Er zijn drie soorten nepnieuws. Er is een satirische stroming, waarin er aan mogelijke serieuze nieuwsfeiten een grappige connotatie gegeven wordt. Denk daarbij aan De Speld of haar Amerikaanse zus The Onion. Daarnaast spreken media-onderzoekers ook over hoaxen. Dit is nepnieuws met een serieuze ondertoon. De bedenker hoopt dat het feitje nieuws haalt, maar zal erna de grap toegeven. Denk hierbij aan de kilometerslange bierleiding van de Zwarte Cross, die het festivalterrein vanuit de Grolschbrouwerij in Enschede zou voorzien van gerstenat. De derde – het langdurig serieuze frauderen met nieuws – is op grote schaal voorgekomen tijdens de Amerikaanse verkiezingen. Trump zou volgens nepnieuwsbedrijven steun hebben gekregen van Paus Franciscus.

“Daarnaast is er nog één vorm van nepnieuws,” schrijft The Guardian-columnist Peter Preston. “Dat is hersenloos nieuws, leeg nieuws, nieuws waarbij de journalist zich laat beïnvloeden door de laatste tweet van Donald Trump.” Dankzij onze eigen fascinatie voor Trump gaven journalisten de president-elect gratis zendtijd en ruimte in de kranten. Om en nabij de vijf miljard dollar zou Trump op deze wijze hebben gekregen. Preston schrijft zijn column na een hype in de Britse media na de volgende tweet van Trump.

Strategie
De hype die daarop volgt, is volgens Preston een zegen voor Trump. Het leidt een groot deel van het journaille af. “Want waarom praten over serieuze politiek en het aanstellen van bewindsfiguren wanneer je met 140 tekens een zinloze storm kunt ontketenen,” is zijn retorische vraag.

Neem ook de aandacht rond Trump’s Twitterkanonnade over het hertellen van stemmen. Waar hij twee dagen na zijn uitverkiezing laat weten te spreken van ‘open en succesvolle verkiezingen’ en later boos tweet over de beschuldigingen van Jill Stein over stemfraude, gaat hij afgelopen nacht ineens mee in het opperen tot een hertelling.

Makkelijk
Het wordt Trump te makkelijk gemaakt, stelt Preston. “Het is zo makkelijk, wanneer twee tweets leiden tot nieuwskoppen over de hele wereld.” Het hierboven gegeven voorbeeld zou kunnen leiden tot niet één, maar misschien wel twee onlinenieuwsverhalen. Dit mediagedrag noopte Trump’s adviseur Steve Bannon om diezelfde media een loer te draaien. “De media-bubbel is het ultieme symbool van wat er fout is in dit land (Amerika, red.),” zei hij tegen The Hollywood Reporter. “Het is een cirkeltje navelstarende mensen die geen flauw benul hebben wat ze doen.”

De boodschap is duidelijk. Cut the crap en doe het juiste. Probeer Donald Trump zo kritisch mogelijk te volgen en tracht The Donald zelfs een dagje links te laten liggen.