Moana: de feministische Disney-prinses waar iedereen op heeft gewacht

Prinses Moana maakt aanstaande woensdag haar debuut in de zesenvijftigste productie van studio’s van Walt Disney: Moana. Als dochter van een stamhoofd is zij het twaalfde karakter dat tot Disney-prinses wordt gekroond. En ze is uniek – het animatiebedrijf maakte een prinses met een meer realistisch uiterlijk dan haar voorgangers. Zo heeft ze geen extreem dun lichaam en heeft ze armen en benen van normale lengte.

Rebecca Hains, schrijfster van het boek The Princess Problem, over Disney-prinsessen als rolmodellen voor jonge meisjes, noemt het nieuwe uiterlijk van prinses Moana een vooruitgang. “Ik denk dat het heel veelzeggend is. Het is duidelijk dat Disney heeft geluisterd naar de vele critici. Meer heldinnen met een meer gemiddelde lichaamsbouw op het witte doek is heel belangrijk en Disney laat een positief geluid horen door het serieus nemen van een aantal ouderlijke zorgen”, aldus de schrijfster in een reactie aan de BBC.

Volgens Hains zijn meisjes van rond de twee jaar gevoelig voor de manier waarop Disney-prinsessen worden afgebeeld in de animatiefilms. “Ze raken daadwerkelijk geobsedeerd en identificeren zich met de prinsessen. Bovendien zijn de kansen groot dat zij een verkeerd beeld krijgen van de manier waarop lichamen worden geïdealiseerd in deze films.”

Passieve prinsessen
Naast de lichamelijke veranderingen van de prinsessen, zien we ook een evolutie in de karakters. Waar prinsessen als Sneeuwwitje en Doornroosje nog passief op Prince Charming bleven wachten, nemen de hedendaagse prinsessen meer het heft in eigen hand. Recente voorbeelden zijn onder andere prinsessen als Merida, Rapunzel en Elsa uit de Disneyfilms Brave, Tangled en het populaire Frozen. In deze films vervulden de vrouwen de rol van heldin en is de klassieke prins op het witte paard weggelaten.

Ook zien we bij Disney de laatste tijd meer diversiteit als het gaat om etniciteit. Moana is de eerste Polynesische prinses. In 2009 verwelkomde Disneys koninklijke huis de eerste Afro-Amerikaanse prinses, Tiana uit De Prinses en de Kikker. Een andere gekleurde voorganger was Pocahontas die sinds de première van de film in 1995 ook tot de prinsessen wordt gerekend, aangezien zij – net als Moana – dochter van een stamhoofd is.

Dat Disney zich aanpast aan de hedendaagse opvattingen over uiterlijk en aan de wensen van ouders, is gezien de invloed van het miljardenbedrijf belangrijk. Naast het maken van animatiefilms houdt Disney zich bezig met de productie van radio- en televisieprogramma’s, games en de promotie rond de welbekende themaparken. Disney bereikt hiermee een miljardenpubliek. Het bedrijf draaide vorig jaar een omzet van ruim 52 miljard dollar.

Moana draait vanaf woensdag in Nederland in de bioscoop.