Waarom nepnieuws over abortus in Frankrijk binnenkort strafbaar kan zijn

De Brexit en Amerikaanse verkiezingscampagnes hebben er volgens The New York Times toe geleid dat we een ‘post-truth politics’ tijdperk zijn ingeslagen. Oxford Dictionaries nam een stijging van het gebruik van ‘post-truth’ van 2.000 procent waar ten opzichte van 2015 en verkoos het onlangs tot woord van het jaar. Facebook wordt ervan beticht een belangrijk medium te zijn bij het verspreiden van nepnieuws, maar in Frankrijk heeft de discussie een nieuw doelwit: anti-abortuswebsites.

Op 1 december heeft in Frankrijk het Lagerhuis een wet goedgekeurd die het publiceren van misleidende anti-abortuswebsites tot misdrijf veroordeelt. Het gaat om sites die ‘opzettelijk misleidend zijn, intimideren en/of psychische of morele druk uitoefenen’. Volgens de minister van Familie, Kinderen en Vrouwenrechten, Laurence Rossignol worden er door anti-abortusbewegingen websites gemaakt die lijken op overheidssites en zich voordoen als neutraal en objectief, maar ondertussen doelbewust propageren tegen abortus.

Het bestaan van websites die het afbreken van een zwangerschap afraden is niet nieuw, maar de kwestie is urgent geworden doordat ze als topresultaten naar voren komen in zoekmachines. De site ivg.net – afkomstig van een anti-abortusbeweging – is Googles eerste zoekresultaat wanneer in Frankrijk wordt gezocht naar abortus, en niet de overheidswebsite. Volgens het Franse weekblad L’Express betaalt ivg.net Google om als eerste treffer te verschijnen. Doordat de site oogt als een website van de overheid zouden mensen opzettelijk misleid worden. Ivg.net toont verklaringen van vrouwen die spijt hebben van een abortus en de voordelen van geen abortus plegen. Zwangerschapsafbreking zou volgens ivg.net zelfs de kans op borstkanker vergroten. Het ministerie van Gezondheid waarschuwt op de officiële site voor de websites die geen objectieve adviezen geven.

Sinds 1993 is het in Frankrijk bij wet verboden om een vrouw te intimideren om haar te weerhouden van een abortus. De strijd gaat nu online verder. In het nieuwe wetsvoorstel staat dat de sites die nepnieuws brengen over abortus een straf opgelegd moeten krijgen tot twee jaar gevangenis en een boete van 30 duizend euro. Als de wet wordt goedgekeurd door de Senaat, zou dit het eerste geval zijn van overheidsregulering die nepnieuws op internet aanpakt.