Lodewijk Asscher moet de PvdA uit het slop gaan trekken

De nieuwe lijsttrekker voor de PvdA is Lodewijk Asscher. Naast de uitspraak in het Wildersproces was dit de grootste politieke vraag van vrijdag negen december 2016. Maar waar Geert Wilders zelfs met een veroordeling lijkt te winnen, zijn er bij de sociaaldemocraten alleen maar verliezers. De nieuwe voorman van de noodlijdende PvdA heeft een weinig benijdenswaardige taak.

Want de twee giganten Diederik Samsom en Lodewijk Asscher waren verwikkeld in een verbitterde titanenstrijd die tekenend is voor de teneur in het sociaaldemocratische bastion. Waar zij voorheen samen de kar trokken, kunnen ze nu niet meer samen door een deur. Winst voor de een betekent het vertrek voor de ander, in een tijd waarin de PvdA alle zeilen bij moet zetten om zich staande te houden tijdens de aankomende verkiezingen.

Want de strijd ging er af en toe verbeten aan toe. Met name Asscher haalde zo nu en dan fel uit naar Samsom, en benoemde meermaals dat het hoog tijd is voor verandering. Samsom liet weten bij verlies ‘van het podium te stappen’, om de nieuwe kandidaat ruimte te gunnen. En bij winst voor Samsom ziet een plek op de lijst voor Asscher er niet heel realistisch uit, niet in de laatste plaats door de sneren van laatstgenoemde. Inhoudelijk verschillen de kandidaten niet eens zo heel veel van elkaar.

Uiteindelijk werd het verlies door Diederik Samsom in een sportieve speech geaccepteerd, en feliciteerde hij zijn partijgenoot met de winst van 54 procent van de stemmen. Dit tegen de verwachtingen in, want Samsom had eerder aangegeven bij verlies niet aanwezig te zijn op de bekendmaking. Wel stapt Samsom terug en geeft hij zijn opvolger alle ruimte. Lodewijk Asschers woord van dank richtte zich tot zijn opponent. ‘Ik vond het niet makkelijk om het op te nemen tegen Diederik Samsom, maar ik heb het gedaan omdat de tijd waarin we leven vraagt om een nieuwe koers.’ Verder legt hij de nadruk op saamhorigheid en noemt hij expliciet de koppositie van de PVV in de peilingen, en het tegengeluid dat hij daar aan wil geven.

Asscher belooft een ‘sterk, links, sociaal en progressief alternatief’ voor de partij van Wilders te bieden, maar hem en de zijnen wachten hoe dan ook een zware taak. Bij de verkiezingen in 2012 haalde de sociaaldemocratische partij nog 38 zetels, maar in de peilingen blijven ze al tijden steken rond de tien. Al die verloren stemmen terugwinnen is dus niet al te reëel. In de peilingen heeft de lijsttrekkersstrijd ook geen extra zetels opgeleverd, hoewel dat wel gehoopt werd.