De (voorspelbare) ondergang van voetbalclub New York Cosmos

Er heerst een perfect storm in het Amerikaanse voetbal. Aan de vooravond van play-off-finale van de grootste voetbalcompetitie Major League Soccer is het in de onderste regionen van het voetbal geïmplodeerd. Het voornaamste slachtoffer is de voetbalclub New York Cosmos.

Vijf jaar geleden waren de plannen zo ambitieus voor de New York Cosmos, destijds het bekendste Amerikaanse voetbalmerk. De clubnaam was net afgestoft door een investeringsmaatschappij onder leiding van de voormalige Tottenham Hotspurbaas Paul Kemsley, nadat de Cosmos met de implosie van de North American Soccer League – de eerste profcompetitie in Amerika – in 1985 van het toneel was verdwenen. In de jaren zeventig en tachtig treden spelers als Beckenbauer, Pelé, Neeskens en Johan Cruijff aan voor de ploeg uit New York.

Een reïncarnatie van dat sterrenensemble staat in 2011 op het veld van Old Trafford in Manchester. Een team met Patrick Viera, Fabio Cannavaro en Robert Pires speelt in de testimonial van Paul Scholes tegen Manchester United. Het verliest met 6-0, maar dit moet het begin worden een mooi avontuur voor het groene deel van New York. Vorig jaar spreekt algemeen directeur Erik Stover zich ook optimistisch uit over de club. “We gaan de komende jaren als club groeien. Ik hoop dat we over een paar jaar drie of vier Cosmosspelers in het Amerikaanse elftal hebben,” vertelt hij mij vorig jaar december in zijn kantoor aan Third Avenue, Manhattan.

In de jaren erna komen er sterren als Raúl Gonzalez Blanco en zijn er kampioenschappen te vieren. Van de vier jaar die het in de NASL speelt, pakt de Cosmos drie keer de titel. Een paar weken na dat derde kampioenschap lijkt het sprookje ten einde te komen. In de loop van deze week komt steeds meer naar buiten over de schulden van de club. Er zou volgens anonieme bronnen sprake zijn van een schuld van dertig miljoen dollar. Dit jaar alleen al is er volgens de financiële verslagen van de NASL een verlies van 8 à 10 miljoen dollar. Als voorafje op het naderende einde heeft de Cosmos alvast alle spelers ontslagen. Dat viel vooral doelman Jim Mauer zwaar.

Mislukt stadionplan
De club heeft zelf geen berichten naar buiten gebracht, maar het zit zonder spelers en zonder stadion. Het speelde al sinds de heroprichting in 2011 in het gehuurde Hofstra Stadium van de Hofstra Universiteit. Tot het de huur werd opgezegde en volgend seizoen niet meer in Hofstra wilde spelen na ruzies met het bestuur van de universiteit. Alle pijlen waren de afgelopen jaren gericht op het nieuw te bouwen Cosmos Stadium. Dat zou 25.000 fans moeten kunnen herbergen. “Een eigen stadion is cruciaal voor onze langetermijnplanning,” memoreerde Stover in ons gesprek. “Hofstra voelt als een tweede thuis, maar het ontbreken van een eigen stadion schaadt je als club. Het raakt je imago en je financiële daadkracht.”

Alleen het project kwam nooit van de grond. Boze tongen beweren dat het door Manchester City gesteunde New York City FC het stadionplan van de New York Cosmos zou hebben gedwarsboomd. Zoals ook de hele Major League Soccer (MLS) de Cosmos liever kwijt dan rijk was. De clubs wilden nooit toegeven aan de roep van de ploeg om zich bij de elitaire MLS te voegen. Hierdoor heeft de Cosmos het moeten doen met de commercieel minder aantrekkelijke NASL.

Einde 
Diezelfde NASL staat ook op omvallen. Naast de Cosmos staat ook Rayo Oklahoma City op omvallen en keren Minnesota United, Ottawa Fury en Tampa Bay Rowdies volgend seizoen niet terug in de NASL. Minnesota treedt toe tot de MLS. De andere twee doen een stapje terug naar de lager aangeschreven USL-divisie.

Bronnen binnen de Cosmos melden dat de club volgend jaar niet wil aantreden in een competitie met zeven ploegen. Een begrijpelijke keuze, maar het zou het definitieve einde kunnen zijn voor een cultnaam in het voetbal.

Over de eerste succesperiode in de jaren zeventig en tachtig maakte de club een documentaire ‘Once in a Lifetime’. Voor de Comsos was er uiteindelijk sprake van ‘Twice in a Lifetime’, maar het zit er nu echt op en alle factoren – het ontbrekende stadion, de veroordeling tot de NASL – in ogenschouw nemend was het einde vijf jaar geleden ook al te verwachten.