Waarom verhalend wint van verklarend

Volgens literaire en psychologische theorieën is het overdragen van een boodschap in de vorm van een verhaal het meest effectief om te blijven hangen. Wetenschappers aan de universiteit van Washington vroegen zich af of de verhalende vorm ook de invloed van wetenschappelijke onderzoeksverslagen ten goede komt.

Bij het onderzoek werden 732 abstracts van studies over klimaatverandering beoordeeld op schrijfstijl. Aan de hand van het aantal citaties van een studie werd bepaald hoeveel invloed het had. De verslagen die in een verhalende vorm waren geschreven en een zintuigelijke stijl hanteerde werden opmerkelijk vaker geciteerd dan de studies die hun resultaten vooral verklarend presenteerde.

Annie Hillier, leider van het onderzoek, noemt het resultaat verrassend: “We denken vaak dat wetenschappelijke invloed wordt gedreven door de wetenschap zelf, in plaats van de vorm waarin het wordt gepresenteerd.” De meeste wetenschap richt zich volgens haar dan ook op het weergeven van objectieve feiten en niet op het versterken van de emotionele band tussen de lezer en de feiten.

De berichtgeving over wetenschap heeft met de journalistiek gemeenschappelijk dat zij objectief van aard dienen te zijn – al wordt dat laatste steeds vaker ter discussie gesteld. Ook naar de invloed naar welke manier van berichtgeven over nieuws het meeste invloed had werd onlangs onderzoek gedaan. Media spelen een belangrijke rol in het onder de aandacht brengen van oorlogen en geweld, maar informatie leidt niet altijd tot actie.

Scott Maier, Paul Slovic en Marcus Mayorga onderzochten hoe de mate van personificatie, het gebruik van foto’s, statistieken en aansporende informatie in nieuwsberichten invloed hadden op de neiging om te schenken aan goede doelen. Uit hun onderzoek bleek dat de verhaalvorm van grote invloed is op de (emotionele) reactie van de lezers. Het rechttoe-rechtaan nieuwsbericht bleek het minst effectief te zijn.

De conclusies van beide onderzoeken zijn vergelijkbaar. Enkel verslag doen, of het nu om wetenschappelijke kennis of wreedheden die om actie vragen gaat, heeft weinig invloed.