Ook in Azië staan cruciale verkiezingen voor de deur

In 2017 vinden in verschillende Aziatische landen landelijke verkiezingen plaats. Vooral in het oosten en zuidoosten van het continent kunnen belangrijke politieke verschuivingen optreden.

In het jaar 2016 werd Azië meermaals verrast. Op de Filipijnen werden presidentsverkiezingen gehouden en gewonnen door een controversiële populist: Rodrigo Duterte. Duterte bond meteen na het aantreden van zijn ambt de strijd met drugshandel aan, wat leidde tot duizenden burgerslachtoffers. Naar zeggen van de Filipijnse autoriteiten zou het om drugsdealers en -gebruikers gaan.

Myanmar koos vorig jaar de eerste burgerpresident in vijftig jaar, nadat het de vijf voorgaande decennia onder militair bewind had gestaan. En bij verkiezingen in Taiwan werd Tsai Ing-wen gekozen tot eerste vrouwelijke president van het land en zette en passant de verstandhouding met China op scherp door fel te pleiten voor onafhankelijkheid van Peking.

In 2017 zullen in nog meer Aziatische landen verkiezingen plaatsvinden. Zo kiest Zuid-Korea een nieuwe president en Thailand een nieuwe regering, verdeelt China achter gesloten deuren sleutelposities en kiest Hong Kong een nieuwe stadsbestuurder.

President Park Geun-Hye spreekt de natie
President Park Geun-Hye spreekt de natie aan.

Zuid-Korea
Zuid-Korea verkeert in onrustig politiek vaarwater. Afgelopen december werd duidelijk dat president Park Geun-hye betrokken is bij een corruptieschandaal. Het Zuid-Koreaanse constitutionele hof moet nu beslissen of Park haar functie verder mag blijven uitoefenen of het veld moet ruimen. In het laatste geval moeten er binnen twee maanden verkiezingen plaatsvinden, anders komen die er pas in december 2017. In beide gevallen is Park volgens de grondwet niet herkiesbaar en gaat de strijd om haar opvolging tussen drie mannen.

Leidend in de peilingen is Maan Jae-in, die in 2012 het voorzitterschap van de Saenuri partij verloor aan Park. Ook de voormalige VN-secretaris-generaal en partijgenoot van Park, Ban Ki-moon, is in de race voor het presidentschap. De derde kandidaat is Lee Jae-Myung, de man die te boek staat als de Koreaanse Trump, vanwege zijn controversiële opmerkingen en snelle opkomst in de peilingen.

Oud-premier Yingluck Shinawatra.
Oud-premier Yingluck Shinawatra.

Thailand
In Thailand kondigde de heersende militaire junta al in augustus van het afgelopen jaar aan dat er in 2017 democratische verkiezingen gehouden zullen worden. Drie jaar eerder hadden de militairen de macht gegrepen door de democratisch gekozen premier Yingluck Shinawatra af te zetten middels een staatsgreep.

De oproep tot verkiezingen klonk nadat de Thaise bevolking had ingestemd met een grondwetswijziging, opgesteld door de militairen om de macht van de strijdkrachten te vergroten. Strijdkrachten mogen nu bijvoorbeeld zonder instemming van het parlement de staat van beleg uitroepen en de leden van het hogerhuis van het land kiezen. Prawit Wongsuwan, de Thaise vice-premier, kondigde in november aan dat de verkiezingen alleen plaats zullen vinden als het leger vindt dat die de situatie in het land zullen verbeteren. Of dat het geval is, lijkt veranderlijk.

The Great Hall of the People. tijdens het zeventiende partijcongres in 2007.
The Great Hall of the People. tijdens het zeventiende partijcongres in 2007.

China
China zal in oktober of november 2017 zijn negentiende partijcongres houden. Dat is geen verkiezing waarbij de burgers van het land hun stem uit mogen brengen. De leidende posities worden achter gesloten deuren verdeeld.

Het komende partijcongres is echter belangrijker dan de meeste voorgaande, aangezien de meerderheid van de zittende leden van het Permanente Comité van het Chinese Politbureau – het orgaan dat in China de dienst uitmaakt – worden vervangen. Daarnaast wordt ook nog eens pakweg de helft van de leden van het Politbureau zelf ververst. Dat betekent dat nieuwe talenten kunnen toetreden tot de machtigste Chinese politieke kringen. Hoewel President Xi Jinping en premier Li Keqiang in het Permanente Comité van het Politbureau zullen blijven tot 2022, zullen hun eventuele opvolgers dit jaar toetreden tot het Permanente Comité, onder wie – mogelijk – de toekomstige leider van het land. Daarmee wordt 2017 een belangrijk jaar in de Chinese politiek.

Minister van Financiën John Tsan.
Minister van Financiën John Tsan.

Hong Kong
Op 26 maart van dit jaar zal het verkiezingscomité van Hong Kong de nieuwe stadsbestuurder kiezen. Omdat Peking verantwoordelijk is voor de benoeming van de leden van het verkiezingscomité, bepaalt het indirect ook wie de nieuwe stadsbestuurder wordt. Daardoor is de stadsbestuurder van Hong Kong vrijwel altijd iemand die op goede voet met Peking staat.

De huidige stadsbestuurder, Leung Chun-ying, staat te boek als zeer loyaal aan China. Echter, zijn populariteit bij de burgers van Hong Kong kent grenzen, vanwege de inzet van traangas en pepperspray in 2014 tijdens studentenprotesten tegen de grote invloed van Peking in de politiek van Hong Kong. Leung zal dan ook niet deelnemen aan de komende verkiezingen.

In de publieke opinie scoort John Tsang, de minister van Financiën van Hong Kong, hoge ogen als opvolger. Tsang prees in 2014 de studentenprotesten, zij het in voorzichtige bewoordingen. Mocht Peking de kandidatuur van Tsang tegenhouden, dan dreigt de onrust in Hong Kong verder toe te nemen.